Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica 'Souvenir d'André Chaudron')
Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’) is een sterke vaste plant met grote blauwviolette bloemen en stevig opgaande stengels. De cultivar verschilt duidelijk van het lage, grijsgroene kattenkruid dat vaak langs paden wordt toegepast. Het blad is groter en groener, terwijl de bloemen eveneens aanzienlijk groter zijn.
Vanaf juni of juli verschijnen losse bloemaren boven het bladerdek. De afzonderlijke lipbloemen hebben een helder lavendelblauwe tot violetblauwe kleur. Bovendien vallen ze door hun formaat goed op. Daardoor vormt de plant een krachtig verticaal accent in het midden van een vasteplantenborder.
De plant wordt doorgaans 70 tot 100 centimeter hoog. Vanuit korte ondergrondse wortelstokken ontstaan geleidelijk nieuwe scheuten. Hierdoor vormt de cultivar na verloop van tijd een losse, bredere groep. Hij woekert meestal niet agressief, maar vraagt wel meer ruimte dan een strikt polvormende vaste plant.
Siberisch kattenkruid groeit het beste op een zonnige plaats in een goed doorlatende bodem. In tegenstelling tot veel laagblijvende kattenkruiden waardeert deze soort een grond die tijdens de zomer enig vocht vasthoudt. Toch verdraagt een goed gevestigde plant ook korte droge perioden.
Het aromatische blad verspreidt bij aanraking een kruidige geur. Sommige katten reageren daarop, terwijl andere nauwelijks belangstelling tonen. Daarnaast bezoeken bijen, hommels en andere bestuivende insecten de bloemen graag.
Na de eerste bloeigolf kunt u uitgebloeide stengels terugknippen. Vervolgens ontstaat vaak fris blad en een bescheiden tweede bloei. Daardoor blijft de plant ook later in het seizoen aantrekkelijk.
Door zijn grote bloemen, stevige groei en heldere kleur past ‘Souvenir d’André Chaudron’ goed in natuurlijke borders, cottagetuinen en ruime gemengde beplantingen. Vooral tussen siergrassen, schermbloemen en planten met compacte bloemvormen komt het krachtige maar luchtige silhouet mooi tot zijn recht.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
De botanische soort Nepeta sibirica komt oorspronkelijk voor van Siberië tot in Mongolië en Noord-China. Daar groeit de plant in een gematigd landklimaat met koude winters en relatief warme zomers. Deze herkomst verklaart de uitstekende winterhardheid van Siberisch kattenkruid.
De Zweedse botanicus Carl Linnaeus beschreef de soort in 1753. De geslachtsnaam Nepeta verwijst waarschijnlijk naar Nepete, de vroegere naam van het Italiaanse stadje Nepi. Mogelijk groeiden rond deze plaats verschillende aromatische planten uit het geslacht. De soortaanduiding sibirica betekent Siberisch en verwijst rechtstreeks naar een belangrijk deel van het natuurlijke verspreidingsgebied.
De cultivar draagt de Franse naam ‘Souvenir d’André Chaudron’. Deze naam betekent letterlijk ‘herinnering aan André Chaudron’. Wie André Chaudron precies was en wie de cultivar oorspronkelijk selecteerde, valt uit algemeen toegankelijke tuinbouwkundige bronnen niet met zekerheid vast te stellen. De naam komt echter al sinds de eerste helft van de twintigste eeuw in tuinbouwkundige catalogi voor.
Kwekerijen bieden dezelfde plant soms aan als ‘Blue Beauty’. Deze naam geldt als synoniem van ‘Souvenir d’André Chaudron’. Voor een consequente en actuele botanische notatie gebruiken we in dit artikel de door de RHS geaccepteerde naam.
De Nederlandse naam Siberisch kattenkruid verwijst zowel naar het natuurlijke verspreidingsgebied als naar het aromatische blad. Toch reageert niet iedere kat sterk op deze plant. Echt kattenkruid (Nepeta cataria) oefent doorgaans een duidelijkere aantrekkingskracht uit.
Siberisch kattenkruid behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De vierkante stengels, tegenoverstaande bladeren en tweelippige bloemen zijn kenmerkend voor deze familie.
Door selectie ontstond uiteindelijk een tuinvorm met grote, helderblauwe bloemen, een lange bloeiperiode en een iets compactere groei dan de botanische soort. Daardoor werd ‘Souvenir d’André Chaudron’ een gewaardeerde borderplant.
2. Algemene informatie over Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Wetenschappelijke naam: Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’
Actuele RHS-notatie: Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’
Nederlandse naam: Siberisch kattenkruid ‘Souvenir d’André Chaudron’
Synoniem: Nepeta sibirica ‘Blue Beauty’
Plantenfamilie: lipbloemenfamilie (Lamiaceae)
Planttype: kruidachtige, overblijvende vaste plant
Herkomst botanische soort: Siberië, Mongolië en Noord-China
Hoogte: ongeveer 70 tot 100 centimeter
Bladhoogte: circa 40 tot 55 centimeter
Breedte: ongeveer 50 tot 80 centimeter
Plantdichtheid: gemiddeld 5 tot 7 planten per vierkante meter
Groeiwijze: opgaand, bossig en geleidelijk uitbreidend via korte wortelstokken
Groeisnelheid: gemiddeld tot snel
Standplaats: volle zon tot lichte halfschaduw
Bodem: normaal vochtige, voedzame en goed doorlatende tuingrond
Zuurgraad: licht zuur tot kalkrijk, met een voorkeur voor neutrale grond
Blad: aromatisch en tegenoverstaand langs de stengels
Bladkleur: middengroen tot grijsgroen
Bladvorm en structuur: langwerpig tot lancetvormig, gekarteld en licht behaard
Bloeiwijze: losse, opgaande aren met bloemen in kransen
Bloemkleur: lavendelblauw tot helder violetblauw
Bloeiperiode: meestal van juni of juli tot en met september
Vruchten: kleine nootjes die zich na bestuiving in de kelken kunnen ontwikkelen
Wintergroen: niet wintergroen
Winterhardheid: zeer goed winterhard
Bijzonderheden: relatief grote bloemen, aromatisch blad, stevige stengels en groei via korte wortelstokken
Bijzonder kenmerk
Het bijzonderste kenmerk van ‘Souvenir d’André Chaudron’ bestaat uit de relatief grote, intens blauwviolette bloemen. Veel andere kattenkruiden dragen kleine bloemen die samen een fijne waas vormen. Bij deze cultivar blijven de afzonderlijke bloemen daarentegen duidelijk zichtbaar.
De lange bloemaren staan boven het middengroene bladerdek en geven de plant een krachtig verticaal karakter. Tegelijkertijd blijft de bloeiwijze los genoeg om een natuurlijke uitstraling te behouden. Daardoor werkt de plant zowel als kleuraccent als structuurelement.
Ook de groeiwijze wijkt af van veel bekende kattenkruiden. ‘Souvenir d’André Chaudron’ vormt niet alleen een centrale pol, maar breidt zich geleidelijk uit via korte ondergrondse wortelstokken. Op geschikte grond verschijnen daarom nieuwe scheuten naast de oorspronkelijke plant. Na enkele jaren kan zo een losse groep ontstaan.
Deze uitbreidende groei is waardevol wanneer u een groter plantvak wilt vullen. Toch verdient de plant enige controle in een kleine border. Steek ongewenste uitlopers in het voorjaar af of plaats de cultivar tussen krachtige buurplanten die voldoende tegendruk bieden.
Het blad is bovendien groter, groener en minder zilverachtig dan dat van grijs kattenkruid. Hierdoor oogt de plant steviger en frisser. Bij aanraking verspreidt het loof echter dezelfde kenmerkende kruidige geur.
Ten slotte combineert de cultivar grote bloemen met een zeer goede winterhardheid. De Siberische herkomst van de soort helpt de plant om strenge winters te doorstaan. Een te natte bodem kan echter ook bij deze winterharde plant schade veroorzaken.
Juist de combinatie van opvallende bloemen, stevige groei en geleidelijke uitbreiding maakt ‘Souvenir d’André Chaudron’ tot een onderscheidend kattenkruid voor ruimere borders.
3. Uiterlijk en groeiwijze van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
‘Souvenir d’André Chaudron’ vormt stevige, opgaande stengels vanuit een geleidelijk uitbreidende basis. In het voorjaar verschijnen eerst compacte groepen jonge scheuten. Vervolgens groeien deze snel omhoog en vertakken ze zich in het bovenste gedeelte. Daardoor ontstaat een losse maar krachtige plantvorm.
De bloeiende plant bereikt doorgaans een hoogte van 70 tot 100 centimeter. Het bladerdek blijft meestal ongeveer 40 tot 55 centimeter hoog. Daarboven staan de langere bloemstengels met losse kransen van grote blauwviolette bloemen.
De stengels groeien vrij rechtop en blijven onder normale omstandigheden behoorlijk stevig. Toch kunnen ze na zware regen of harde wind enigszins uiteenwijken. Vooral op een voedselrijke bodem worden de scheuten langer en zachter. Een zonnige standplaats en beperkte bemesting helpen daarom om de plant compact te houden.
Een volwassen groep wordt ongeveer 50 tot 80 centimeter breed. De plant vormt korte ondergrondse wortelstokken, waaruit op enige afstand nieuwe scheuten kunnen verschijnen. Hierdoor neemt de omvang geleidelijk toe. De cultivar vormt dus geen strikt begrensde pol zoals veel andere vaste planten.
Deze uitbreidende groei zorgt ervoor dat Siberisch kattenkruid goed tussen krachtige borderplanten past. In losse, natuurlijke beplantingen kunnen de nieuwe scheuten zich bovendien mooi met naburige soorten vermengen. In een kleine of strak ingedeelde border moet u de uitbreiding echter af en toe begrenzen.
De grote bladeren geven de onderste helft van de plant duidelijk volume. Naar boven toe worden de bladeren kleiner, waardoor de bloeiwijze luchtiger oogt. Zo combineert de plant een stevige groene basis met een transparante bovenbouw.
Na de bloei blijven de rechtopgaande stengels nog enige tijd zichtbaar. Toch kan het geheel wat rommelig worden wanneer veel bloemen verwelken. Een gedeeltelijke terugknipbeurt herstelt dan de vorm.
Door zijn hoogte, stevige groei en losse uitbreiding vormt ‘Souvenir d’André Chaudron’ een waardevolle verbindingsplant voor ruime borders.
4. Blad en sierwaarde van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Het blad van ‘Souvenir d’André Chaudron’ verschilt duidelijk van het kleine, zilvergrijze blad van veel laagblijvende kattenkruiden. De bladeren zijn groter, groener en steviger. Daardoor vormt de plant een voller bladerdek en oogt hij minder mediterraan.
De bladeren staan tegenover elkaar langs de vierkante stengels. Ze hebben een langwerpige tot lancetvormige vorm en eindigen in een spitse bladpunt. Daarnaast vertoont de rand duidelijke kartels. Een lichte beharing verzacht het oppervlak, maar geeft het blad geen sterk zilverachtige uitstraling.
Bij aanraking of kneuzing verspreidt het blad een kruidige, muntachtige geur. Deze aromatische eigenschap is kenmerkend voor veel planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Sommige katten reageren op het aroma, terwijl andere dieren nauwelijks belangstelling tonen.
Het jonge blad verschijnt in het voorjaar. Vervolgens groeit de plant snel uit tot een stevige groene groep. De grotere bladeren bedekken een aanzienlijk deel van de bodem. Daardoor krijgt onkruid minder licht en ruimte, vooral wanneer meerdere scheuten door de wortelstokken ontstaan.
Tijdens de bloei vormt het middengroene blad een rustige achtergrond voor de helderblauwe bloemen. De combinatie oogt frisser en krachtiger dan bij kattenkruiden met zilvergrijs loof. Bovendien sluit de groene bladkleur gemakkelijk aan bij siergrassen en andere zomerbloeiende vaste planten.
Na langdurige droogte kunnen de onderste bladeren geel of bruin worden. Geef daarom water wanneer de bodem diep uitdroogt. Verwijder beschadigd blad en knip uitgebloeide stengels terug. Vervolgens vormt de plant vaak frisse nieuwe scheuten.
Siberisch kattenkruid is niet wintergroen. In de herfst sterven blad en stengels geleidelijk af. Toch kunt u het oude loof gedurende de winter laten staan. Het biedt structuur en beschermt de bodem enigszins. Knip de afgestorven delen aan het einde van de winter weg voordat de nieuwe groei begint.
5. Bloei van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
De relatief grote bloemen vormen de belangrijkste sierwaarde van ‘Souvenir d’André Chaudron’. Vanaf juni of juli verschijnen lange, losse bloemaren boven het bladerdek. De bloei houdt meestal tot augustus of september aan.
De afzonderlijke bloemen zijn groter dan die van veel andere kattenkruiden. Ze hebben een duidelijke lipvorm en een heldere lavendelblauwe tot violetblauwe kleur. Bovendien vertonen de bloemkronen vaak lichtere delen of subtiele tekeningen. Daardoor blijven de bloemen ook van dichtbij interessant.
De bloemen staan in kransen langs de bovenste delen van de stengels. Tussen deze kransen blijft enige ruimte aanwezig. Hierdoor oogt de bloeiwijze luchtig, ondanks het relatief grote formaat van de afzonderlijke bloemen.
De eerste bloeigolf is doorgaans het rijkst. Verwijder tijdens de zomer regelmatig uitgebloeide aren om de vorming van nieuwe bloemknoppen te stimuleren. Wanneer de hoofdbloei grotendeels voorbij is, kunt u de stengels met ongeveer een derde tot de helft terugknippen.
Laat jong blad en nieuwe zijscheuten staan. Geef vervolgens water wanneer de bodem droog is. Daarna ontwikkelt de plant meestal fris loof en soms een tweede serie bloemen. Deze nabloei is minder uitbundig, maar verlengt de sierperiode.
Bijen en hommels bezoeken de grote lipbloemen graag. Ze landen op de onderste bloemlip en bereiken vervolgens de nectar in de bloemkroon. Ook andere bestuivende insecten kunnen de bloemen gebruiken.
In de volle zon ontstaan de meeste bloemstengels. Lichte halfschaduw is mogelijk, maar daar bloeit de plant doorgaans minder rijk. Bovendien worden de stengels dan langer en slapper.
De heldere blauwe kleur is krachtiger dan het zachte lavendelblauw van veel laag kattenkruid. Daardoor kan ‘Souvenir d’André Chaudron’ als zelfstandig kleuraccent functioneren. Tegelijkertijd laat de koele tint zich gemakkelijk combineren met wit, zachtgeel, roze en donkerrood.
6. Standplaats en bodem voor Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
‘Souvenir d’André Chaudron’ groeit het beste op een zonnige plaats. Kies bij voorkeur een plek waar de plant dagelijks minstens zes uur direct zonlicht krijgt. Daar ontwikkelt hij stevige stengels en veel bloemknoppen. Lichte halfschaduw wordt verdragen, maar de bloei blijft dan meestal minder rijk.
De bodem moet goed doorlatend zijn en tijdens de zomer enig vocht vasthouden. Siberisch kattenkruid waardeert een normaal vochtige bodem meer dan veel laagblijvende kattenkruiden. Toch veroorzaakt langdurig stilstaand water gemakkelijk wortelproblemen.
Lichte leemgrond vormt een goede basis. Deze bodem houdt voldoende vocht en voeding vast, terwijl overtollig regenwater kan wegstromen. Ook op zandgrond groeit de cultivar goed. Meng daar vóór het planten een bescheiden hoeveelheid compost door de bovenlaag, zodat de grond minder snel uitdroogt.
Op zware kleigrond moet u de structuur verbeteren. Maak een ruim gedeelte van de bodem los en meng er grof zand, fijn grind of ander luchtig materiaal doorheen. Plant de vaste plant eventueel iets verhoogd. Daardoor blijft de basis tijdens natte winters droger.
De zuurgraad mag variëren van licht zuur tot kalkrijk. Een neutrale bodem levert doorgaans uitstekende resultaten op. Extra kalk is daarom alleen nodig wanneer de grond werkelijk zuur is.
Geef jonge planten tijdens het eerste groeiseizoen regelmatig water. Zo ontwikkelen ze een stevig wortelstelsel. Zodra de plant goed is aangeslagen, verdraagt hij korte droge perioden. Toch kan langdurige droogte de bloei verkorten en het onderste blad laten verdrogen.
Een dun laagje compost in het voorjaar is meestal voldoende voeding. Gebruik weinig stikstofrijke mest, want daardoor groeien de stengels te lang en kunnen ze omvallen. Bovendien breiden de wortelstokken zich op rijke grond sneller uit.
Een zonnige, normaal vochtige en goed doorlatende standplaats biedt dus het beste evenwicht tussen krachtige groei, stevige stengels en een rijke bloei.
7. Toepassing en combinaties van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
‘Souvenir d’André Chaudron’ past goed in middelgrote en ruime vasteplantenborders. Door zijn opgaande stengels en grote blauwe bloemen vormt de cultivar een duidelijk verticaal accent. Daarnaast zorgt de geleidelijke uitbreiding via korte wortelstokken voor een natuurlijke vermenging met aangrenzende planten.
Gebruik gemiddeld vijf tot zeven planten per vierkante meter. Houd ongeveer 40 tot 45 centimeter afstand tussen jonge exemplaren. In een gemengde border zijn groepen van drie planten vaak al voldoende.
Geschikte en gevarieerde combinatieplanten zijn:
- Monnikskap (Aconitum carmichaelii ‘Arendsii’) – de donkere blauwe bloemen verlengen de koele kleurlijn tot in het najaar.
- Indigolupine (Baptisia australis) – het stevige blauwgroene blad en de vroege blauwe bloemen geven langdurige structuur.
- Koreaans siergras (Calamagrostis brachytricha) – de zachte bloempluimen brengen beweging en een warme nazomertint.
- Beekdistel (Cirsium rivulare ‘Atropurpureum’) – de donkerrode bloemhoofden zorgen voor een krachtig kleur- en vormcontrast.
- Zonnekruid (Helenium ‘Moerheim Beauty’) – warme koperrode bloemen laten het blauwviolet sterker uitkomen.
- Zomeraster (Kalimeris incisa ‘Alba’) – kleine witte bloemen brengen licht rond de stevige blauwe aren.
- Kattenstaart (Lythrum salicaria ‘Robin’) – de rozerode bloemaren passen bij een zonnige, normaal vochtige border.
- Grote centaurie (Centaurea macrocephala) – de opvallende gele bloemhoofden vormen een stevig horizontaal contrast.
Plaats Siberisch kattenkruid bij voorkeur tussen krachtige vaste planten. Kleine en langzaam groeiende soorten kunnen namelijk onder de uitbreidende scheuten verdwijnen. Controleer daarom jaarlijks of de plant binnen de gewenste ruimte blijft.
Ook langs een brede grasrand of aan de achterzijde van een natuurlijke border komt de cultivar goed tot zijn recht. Vermijd echter een smal plantvak naast kwetsbare bestrating, omdat de wortelstokken daar steeds nieuwe scheuten kunnen vormen.
Ontwerptip: plant ‘Souvenir d’André Chaudron’ in kleine groepen tussen stevige siergrassen en warm gekleurde zomerbloeiers. Zo vormt het heldere blauw een terugkerend contrast, terwijl de wortelstokken de groepen geleidelijk op een natuurlijke manier met elkaar verbinden.
8. Groei en onderhoud van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
‘Souvenir d’André Chaudron’ groeit krachtig wanneer de plant voldoende zon, bodemvocht en ruimte krijgt. In het voorjaar verschijnen nieuwe scheuten vanuit de basis en vanuit korte ondergrondse wortelstokken. Daardoor wordt de groep ieder jaar geleidelijk breder.
Knip de afgestorven stengels aan het einde van de winter terug tot ongeveer 5 centimeter boven de grond. Wacht niet te lang, want de jonge scheuten verschijnen vaak al vroeg. Werk voorzichtig rond de plant om deze nieuwe groei niet te beschadigen.
Geef in het voorjaar een dun laagje compost. Meer voeding is meestal niet nodig. Een overmaat aan stikstof veroorzaakt lange, zachte stengels. Bovendien kan de plant zich op voedselrijke grond sneller uitbreiden. Gebruik daarom geen zware bemesting.
Jonge planten hebben tijdens droge perioden regelmatig water nodig. Ook gevestigde planten waarderen extra water wanneer de bodem langdurig uitdroogt. Geef liever eenmaal royaal water dan dagelijks een kleine hoeveelheid. Daardoor groeit het wortelstelsel dieper.
Verwijder tijdens de zomer uitgebloeide bloemaren. Wanneer de eerste bloeigolf grotendeels voorbij is, kunt u de stengels met ongeveer een derde tot de helft inkorten. Vervolgens ontstaat vaak fris blad en een bescheiden tweede bloei.
Controleer ieder voorjaar de uitbreiding van de wortelstokken. Steek scheuten die buiten het gewenste plantvak verschijnen met een scherpe spade af. Deze delen kunt u vervolgens elders opnieuw planten. In een ruime, natuurlijke border mag de plant zich echter losser verspreiden.
Na enkele jaren kan het oorspronkelijke centrum minder vitaal worden. Graaf dan een deel van de groep op en verwijder oude wortelstukken. Plant gezonde jonge delen opnieuw in luchtige grond.
Op een open, winderige plaats kan een lage steun nuttig zijn. Plaats deze vroeg, zodat het blad de constructie tijdens het groeiseizoen aan het zicht onttrekt.
9. Vermeerdering van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Siberisch kattenkruid laat zich gemakkelijk vermeerderen door delen of door gewortelde uitlopers af te steken. Deze methoden leveren nieuwe planten op met dezelfde eigenschappen als ‘Souvenir d’André Chaudron’. Daardoor blijven de grote blauwviolette bloemen en stevige groeiwijze behouden.
Het vroege voorjaar vormt het beste moment om de plant te delen. Graaf een volwassen groep voorzichtig op zodra de eerste scheuten verschijnen. U hoeft daarbij niet altijd de volledige plant uit de grond te halen. Vaak kunt u aan de buitenzijde al jonge, goed bewortelde delen afsteken.
Gebruik een scherpe spade en zorg ervoor dat elk deel meerdere groeipunten en voldoende gezonde wortels bevat. Verwijder oude, zwakke of beschadigde wortelstukken. Plant de jonge delen vervolgens op dezelfde diepte terug en geef royaal water.
Ook het vroege najaar is geschikt, mits de grond nog warm genoeg is. De jonge planten hebben dan tijd nodig om vóór de winter nieuwe wortels te vormen. Op zware of natte grond verdient vermeerdering in het voorjaar echter de voorkeur.
Daarnaast kunt u in het late voorjaar zachte kopstekken nemen. Kies jonge, niet-bloeiende scheuten en snijd stukken van ongeveer 7 tot 10 centimeter af. Verwijder het onderste blad en plaats de stekken in een luchtig mengsel van stekgrond en scherp zand.
Houd de grond licht vochtig en zet de stekken op een lichte plek zonder felle middagzon. Zodra nieuwe groei verschijnt, kunt u ze afzonderlijk oppotten. Knijp eventueel de groeipunten uit om de vertakking te bevorderen.
Zaaien kan bij de botanische soort, maar zaailingen behouden niet noodzakelijk de eigenschappen van ‘Souvenir d’André Chaudron’. Bovendien kunnen ze verschillen in hoogte, bloemkleur en groeikracht. Kies daarom voor delen, uitlopers of stekken wanneer u de cultivar zuiver wilt vermeerderen.
10. Verwante soorten en cultivars van Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Binnen het geslacht Nepeta bestaan verschillende hoge soorten en cultivars. Ze verschillen onder andere in bloemgrootte, kleur, groeiwijze en behoefte aan bodemvocht. Sommige vormen blijven netjes op hun plaats, terwijl andere zich via wortelstokken geleidelijk uitbreiden.
De onderstaande soorten en cultivars staan in alfabetische volgorde en zijn verkrijgbaar bij gespecialiseerde Nederlandse of Belgische kwekerijen:
- Nepeta grandiflora ‘Bramdean’ – hoge, stevige cultivar met lange indigoblauwe bloemaren.
- Nepeta grandiflora ‘Dawn to Dusk’ – opgaande selectie met zachtroze bloemen en donkere stengels.
- Nepeta grandiflora ‘Summer Magic’ – compacte cultivar met stevige stengels en een langdurige violetblauwe bloei.
- Nepeta grandiflora ‘Wild Cat’ – hoge, krachtige selectie met relatief grote blauwviolette bloemen.
- Nepeta kubanica – forse soort met grote violetblauwe bloemen en een voorkeur voor een normaal vochtige bodem.
- Nepeta nuda ‘Anne’s Choice’ – luchtig, hoog kattenkruid met zachte roze en blauwe kleurtinten.
- Nepeta nuda ‘Purple Cat’ – hoge, transparante cultivar met licht lila bloemen en donkere stengels.
- Nepeta nuda ‘Snow Cat’ – opgaande selectie met witte bloemen en een luchtige groeiwijze.
- Nepeta sibirica ‘Altai’ – bossige, opgaande cultivar met aromatisch blad en violetblauwe bloemen.
De naam ‘Blue Beauty’ komt regelmatig in de plantenhandel voor, maar geldt als synoniem van ‘Souvenir d’André Chaudron’. Het gaat dus niet om een afzonderlijke cultivar. Neem beide namen daarom niet als twee verschillende planten in een beplantingsplan op.
Voor grote blauwe bloemen vormen Nepeta kubanica en de cultivars van Nepeta grandiflora geschikte alternatieven. Wie een transparanter silhouet zoekt, kan beter kiezen voor een cultivar van Nepeta nuda. ‘Snow Cat’ biedt bovendien een duidelijke witte kleurvariant.
11. Bijen en biodiversiteit bij Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
‘Souvenir d’André Chaudron’ levert tijdens de zomer nectar aan verschillende bestuivende insecten. De grote lipbloemen verschijnen meestal vanaf juni of juli. Vervolgens openen langs de bloemaren voortdurend nieuwe knoppen. Daardoor blijft er gedurende meerdere weken voedsel beschikbaar.
Vooral hommels bezoeken de bloemen regelmatig. Ze landen op de onderste bloemlip en bereiken met hun tong de nectar in de lange bloemkroon. Ook verschillende soorten bijen en zweefvliegen kunnen de plant gebruiken. Welke bezoekers precies verschijnen, hangt af van de omgeving en aanwezige nestplaatsen.
De grote bloemen vallen goed op tussen andere planten. Bovendien steken de bloemaren boven het bladerdek uit. Daardoor kunnen rondvliegende insecten de plant gemakkelijk vinden. Een groep van enkele exemplaren levert meer nectar dan één losstaande plant.
Knip niet alle uitgebloeide stengels tegelijk terug. Verwijder bijvoorbeeld eerst de helft en laat de overige bloemaren nog enige tijd staan. Zo behouden bestuivers voedsel, terwijl de gesnoeide scheuten opnieuw uitlopen. Later kunt u ook de resterende oude stengels verwijderen.
Na bestuiving ontstaan kleine nootjes. Toch vormt Siberisch kattenkruid geen belangrijke voedselbron voor vogels. Combineer de cultivar daarom met planten die grotere zaden, vruchten of bessen produceren.
Laat een deel van de afgestorven stengels tot het einde van de winter staan. Ze bieden structuur en beschutting tussen de beplanting. Bovendien beschermt het oude materiaal de bodem tegen sterke temperatuurschommelingen.
Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen in de omgeving van de bloemen. Een beperkte aantasting door bladluizen vormt meestal geen probleem en ondersteunt natuurlijke vijanden.
Biodiversiteitstip: combineer ‘Souvenir d’André Chaudron’ met vroegbloeiende smeerwortel, zomerbloeiende beemdkroon en laatbloeiende koninginnenkruid. Daardoor ontstaat langdurig voedselaanbod voor bestuivers op verschillende hoogten in de border.
12. Problemen en ziekten bij Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Siberisch kattenkruid is sterk en zeer winterhard. Toch kunnen verkeerde groeiomstandigheden problemen veroorzaken. Vooral langdurig natte grond, te veel voeding en onvoldoende licht verminderen de gezondheid en stevigheid van de plant.
Wortelrot vormt het belangrijkste risico op slecht doorlatende grond. De bladeren verkleuren dan geel of bruin en de scheuten blijven achter in groei. Uiteindelijk kunnen delen van de plant afsterven. Graaf aangetaste stukken op, verwijder zachte wortels en verbeter de afwatering voordat u gezonde delen terugplant.
Op zware kleigrond helpt een verhoogde plantplaats. Maak daarnaast een ruim gedeelte van de bodem los en voeg grof zand of fijn grind toe. Verbeter niet uitsluitend het plantgat, omdat daarin vervolgens juist regenwater kan blijven staan.
Tijdens warme, droge perioden kan meeldauw op het blad verschijnen. U herkent deze schimmel aan een witgrijze, poederachtige laag. Geef tijdens langdurige droogte water aan de voet en zorg voor voldoende lucht tussen de planten. Verwijder sterk aangetast blad.
Slakken laten het aromatische blad vaak grotendeels met rust. Toch kunnen ze jonge voorjaarsscheuten beschadigen. Ook bladluizen verschijnen soms op zachte toppen. Natuurlijke vijanden houden een beperkte aantasting meestal onder controle.
Omvallende stengels ontstaan vooral op een voedselrijke, vochtige of beschaduwde standplaats. Gebruik minder mest en geef de plant meer zon. Op een winderige plek kan een lage plantensteun noodzakelijk zijn.
Daarnaast kan de uitbreiding via wortelstokken een praktisch probleem vormen. De plant is niet overal agressief, maar kan op losse, voedzame grond een aanzienlijk oppervlak innemen. Steek ongewenste scheuten daarom jaarlijks af. Plaats Siberisch kattenkruid liever niet direct naast kwetsbare, langzaam groeiende planten.
Met een geschikte standplaats en tijdige begrenzing blijft ‘Souvenir d’André Chaudron’ echter jarenlang gezond en beheersbaar.
13. Veelgestelde vragen over Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
1. Hoe hoog wordt ‘Souvenir d’André Chaudron’?
De plant wordt doorgaans 70 tot 100 centimeter hoog. Op een voedselrijke en vochtige bodem kunnen de bloemstengels iets hoger worden.
2. Wanneer bloeit Siberisch kattenkruid?
De eerste bloemen verschijnen meestal in juni of juli. De bloei kan vervolgens tot augustus of september aanhouden.
3. Woekert ‘Souvenir d’André Chaudron’?
De plant breidt zich via korte wortelstokken geleidelijk uit. Op losse, voedzame grond kan dit snel gaan, maar de scheuten laten zich eenvoudig met een spade begrenzen.
4. Wanneer moet ik Siberisch kattenkruid snoeien?
Knip het oude loof aan het einde van de winter weg. Na de eerste bloeigolf kunt u de bloemstengels met ongeveer een derde tot de helft terugknippen.
5. Is Siberisch kattenkruid winterhard?
Ja, de plant is zeer goed winterhard. De soort komt oorspronkelijk uit gebieden met koude winters. Wel blijft een goed doorlatende bodem belangrijk.
6. Is Siberisch kattenkruid wintergroen?
Nee. De bovengrondse delen sterven tijdens de herfst en winter af. In het voorjaar verschijnen nieuwe scheuten vanuit de wortels.
7. Kan de plant in halfschaduw groeien?
Lichte halfschaduw is mogelijk. In de volle zon bloeit de plant echter rijker en blijven de stengels doorgaans steviger.
8. Is ‘Blue Beauty’ een andere cultivar?
Nee. ‘Blue Beauty’ geldt als synoniem van ‘Souvenir d’André Chaudron’. Beide namen verwijzen dus naar dezelfde cultivar.
9. Hoeveel planten heb ik per vierkante meter nodig?
Gebruik gemiddeld vijf tot zeven planten per vierkante meter. Houd ongeveer 40 tot 45 centimeter afstand tussen jonge planten.
10. Kan Siberisch kattenkruid in een pot groeien?
Dat kan tijdelijk in een grote pot, maar de uitbreidende wortelstokken en krachtige groei maken de cultivar geschikter voor de volle grond.
14. Conclusie over Siberisch kattenkruid (Nepeta sibirica ‘Souvenir d’André Chaudron’)
Siberisch kattenkruid ‘Souvenir d’André Chaudron’ is een krachtige vaste plant met grote, helder blauwviolette bloemen. De cultivar combineert een stevige opgaande groei met een losse, natuurlijke uitstraling. Daardoor vormt hij een opvallend verticaal accent in middelgrote en ruime borders.
Het middengroene blad is groter en minder zilverachtig dan dat van veel laagblijvende kattenkruiden. Bovendien verspreidt het bij aanraking een kruidige geur. Boven dit bladerdek verschijnen lange bloemaren met relatief grote lipbloemen.
De plant breidt zich geleidelijk uit via korte wortelstokken. Hierdoor ontstaat na enkele jaren een losse groep. In een natuurlijke beplanting levert dit een aantrekkelijk effect op. In een kleine of strak ingedeelde border moet u ongewenste scheuten echter jaarlijks afsteken.
Een zonnige standplaats en normaal vochtige, goed doorlatende grond leveren het beste resultaat. Op een zeer voedselrijke bodem kunnen de stengels te lang en slap worden. Beperkte bemesting houdt de groei daarom steviger.
Het onderhoud blijft overzichtelijk. Knip aan het einde van de winter de oude stengels weg en verwijder tijdens de zomer uitgebloeide aren. Een gedeeltelijke terugknipbeurt stimuleert bovendien fris blad en een bescheiden tweede bloei.
Bijen, hommels en andere bestuivende insecten bezoeken de grote bloemen graag. Zo combineert de plant een lange sierperiode met ecologische betekenis. De uitstekende winterhardheid maakt hem bovendien betrouwbaar in het Nederlandse en Belgische klimaat.
Wie voldoende ruimte heeft en een krachtig blauw accent zoekt, vindt in ‘Souvenir d’André Chaudron’ een waardevolle borderplant. Vooral tussen stevige vaste planten en siergrassen komt zijn hoogte, bloemgrootte en natuurlijke uitbreiding prachtig tot zijn recht.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
