Klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem (Campanula garganica) is een laagblijvende, rijkbloeiende vaste plant die tijdens de bloei bijna volledig bedekt raakt met stervormige blauwviolette bloemen. Dankzij de compacte, kussenvormende groei vormt klokjesbloem al snel een dicht tapijt van frisgroen blad. Bovendien trekt de plant veel bijen, hommels en vlinders aan. Daardoor is klokjesbloem niet alleen een waardevolle tuinplant, maar levert de soort ook een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit.
Klokjesbloem groeit uitstekend in bijvoorbeeld rotstuinen, stapelmuurtjes, plantenbakken en vooraan in borders. Daarnaast vraagt de plant weinig onderhoud en verdraagt hij droge perioden goed zodra hij is gevestigd. Op deze pagina leest u alles over de standplaats, verzorging, bloei, winterhardheid, snoei en toepassingen van Campanula garganica.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem (Campanula garganica) behoort tot de klokjesbloemenfamilie (Campanulaceae). De botanische soort groeit van nature op kalkrijke rotshellingen en in rotsspleten van het schiereiland Gargano in de regio Apulië in Zuid-Italië. Daardoor is klokjesbloem uitstekend aangepast aan zonnige, goed doorlatende groeiplaatsen met een relatief droge bodem.
De geslachtsnaam Campanula is afgeleid van het Latijnse woord campana, wat 'klok' betekent. Daarmee verwijst de naam naar de klokvormige bloemen die kenmerkend zijn voor het geslacht. De soortnaam garganica verwijst naar het Italiaanse schiereiland Gargano, waar deze soort oorspronkelijk voorkomt.
2. Algemene informatie over klokjesbloem (Campanula garganica)
Wetenschappelijke naam: Campanula garganica
Nederlandse naam: klokjesbloem
Planttype: vaste plant
Hoogte: 10–15 cm
Breedte: 30–40 cm
Aantal planten per m²: 9–11
Toepassing: rotstuin, stapelmuur, border, plantenbak, muurbeplanting, bodembedekker en bijentuin
Winterhard: goed winterhard
Winterhardheidszone: USDA 5
Standplaats: zon tot lichte halfschaduw
Bodem: goed doorlatende, humusrijke tot kalkhoudende bodem
Blad: frisgroen, klein en hartvormig
Wintergroen: gedeeltelijk wintergroen
Bloeiperiode: juni – juli
Bloemkleur: blauwviolet
3. Uiterlijk en kenmerken van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem groeit uit tot een compacte, kussenvormende vaste plant die zich geleidelijk uitbreidt tot een dicht tapijt van frisgroen blad. Daardoor komt deze soort uitstekend tot zijn recht tussen stenen, langs stapelmuurtjes en aan de rand van borders. Tijdens de bloei steken de talrijke bloemstengels net boven het blad uit, waardoor de plant bijna volledig schuilgaat onder de bloemen.
De bloemen onderscheiden zich door hun brede, stervormige kroon met vijf duidelijk uitgespreide kroonlobben. Daardoor oogt klokjesbloem luchtiger dan veel andere klokjesbloemen. De blauwviolette bloemen verschijnen in grote aantallen en zorgen wekenlang voor een opvallend kleuraccent. Dankzij de compacte groei behoudt klokjesbloem bovendien een verzorgde uitstraling, ook wanneer de bloei voorbij is.
4. Blad en sierwaarde van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem vormt een dicht tapijt van kleine, frisgroene bladeren. De bladeren zijn rond tot hartvormig, hebben een fijn gezaagde bladrand en staan verspreid aan de korte stengels. De meeste bladeren bereiken een lengte van ongeveer 2 tot 4 cm en voelen glad tot licht behaard aan.
Het compacte blad blijft gedurende een groot deel van het groeiseizoen aantrekkelijk. In zachte winters blijft een deel van het blad zelfs behouden, waardoor klokjesbloem ook buiten de bloeiperiode sierwaarde biedt. Dankzij de dichte bladmat onderdrukt de plant bovendien onkruid tussen stenen en langs tuinpaden.
5. Bloei van klokjesbloem (Campanula garganica)
Deze klokjesbloem bloeit meestal van juni tot en met juli. Tijdens de bloei verandert klokjesbloem in een vrijwel aaneengesloten blauwviolet bloementapijt.
Bijen, hommels en andere bestuivende insecten bezoeken de bloemen graag. Daardoor draagt klokjesbloem niet alleen bij aan een kleurrijke tuin, maar ondersteunt de plant ook de biodiversiteit. Door uitgebloeide bloemen na de bloei terug te knippen, blijft de plant compact en verzorgt. Bovendien stimuleert een lichte snoei onder gunstige omstandigheden een bescheiden tweede bloei later in de zomer.
6. Standplaats en bodem voor klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem groeit het mooist op een zonnige standplaats of in lichte halfschaduw. Vooral op een plek met enkele uren direct zonlicht ontwikkelt de plant een rijke bloei en een compacte groei. Tijdens warme zomers verdraagt klokjesbloem korte droge perioden goed, mits de plant goed is geworteld.
Daarnaast geeft klokjesbloem de voorkeur aan een goed doorlatende, humusrijke en bij voorkeur kalkhoudende bodem. Zware kleigrond verbetert u eenvoudig met compost en grof zand, zodat overtollig water sneller wegzakt. Daardoor blijven de wortels gezond en neemt de kans op wortelrot tijdens natte winters af.
7. Toepassing en combinaties met klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem voelt zich uitstekend thuis in rotstuinen, stapelmuurtjes, verhoogde borders, plantenbakken en aan de voorzijde van vasteplantenborders. Dankzij de lage, kussenvormende groei vult de plant open ruimtes tussen stenen en bestrating snel op. Bovendien vormt klokjesbloem een aantrekkelijk bloementapijt zonder andere vaste planten te overheersen.
Klokjesbloem combineert prachtig met:
- vrouwenmantel (Alchemilla mollis)
- Kaukasisch vergeet-mij-nietje (Brunnera macrophylla)
- muurleeuwenbek (Cymbalaria muralis)
- ooievaarsbek (Geranium 'Rozanne')
- zonneroosje (Helianthemum 'Wisley Primrose')
- huislook (Sempervivum tectorum)
Samen zorgen deze planten voor een langdurig aantrekkelijk beeld met afwisseling in bloemkleur, bladstructuur en bloeitijd. Daardoor ontstaat een natuurlijke beplanting die gedurende een groot deel van het groeiseizoen sierwaarde biedt.
Ontwerptip: Laat klokjesbloem over de rand van een stapelmuur of verhoogde border groeien. Daardoor vallen de stervormige bloemen als een blauw bloementapijt over de stenen en ontstaat een natuurlijk effect dat goed past in rotstuinen en mediterrane beplantingen.
8. Groeiwijze en onderhoud van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem groeit als een compacte, laagblijvende vaste plant die zich geleidelijk uitbreidt via korte uitlopers. Daardoor ontstaat na enkele jaren een dicht begroeid kussen dat onkruid grotendeels onderdrukt.
Knip uitgebloeide bloemen direct na de bloei terug om de plant compact en verzorgd te houden. Onder gunstige omstandigheden stimuleert deze snoei bovendien een lichte nabloei. Verwijder in het vroege voorjaar alleen afgestorven bladeren en bloemstengels. Een dunne laag compost in het voorjaar ondersteunt vervolgens een gezonde groei en een rijke bloei.
9. Vermeerdering van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem laat zich eenvoudig vermeerderen door oudere pollen in het voorjaar of najaar te delen. Iedere gezonde plant vormt na het uitplanten snel nieuwe wortels, waardoor de jonge delen zich vlot ontwikkelen.
Daarnaast kunnen kwekers klokjesbloem vermeerderen via stekken of weefselkweek. Zaaien is eveneens mogelijk, al kunnen zaailingen onderling verschillen. Voor een uniforme beplanting verdient vegetatieve vermeerdering daarom de voorkeur.
10. Verwante soorten en cultivars van Campanula
Onderstaande soorten en cultivars worden regelmatig of recent in Nederland en België gekweekt of verkocht:
Laagblijvende klokjesbloemen (tot ±30 cm)
- Campanula carpatica - Karpatenklokje. Botanische soort.
- Campanula carpatica ‘Alba’ – Als de botanische soort maar met witte bloemen.
- Campanula carpatica ‘Blue Clips’ – Compacte cultivar maar met helderblauwe bloemen.
- Campanula carpatica ‘Deep Blue Clips’ – Donkerblauwe bloemen en compacte groei.
- Campanula garganica - Klokjesbloem met blauwe bloemen en compacte groei. Botanische soort.
- Campanula portenschlagiana – Dalmatisch klokje voor muren en rotstuinen. Botanische soort.
- Campanula poscharskyana - Servisch klokje. Botanische soort.
- Campanula poscharskyana 'Addenda Blue Star' - Servisch klokje maar met compacte groei en rijke bloei.
- Campanula poscharskyana 'E.H. Frost' - Servisch klokje maar wit bloeiend.
- Campanula poschaskyana 'Lisduggan Variety' Servisch klokje maar met grotere bloemen en breed spreidend.
- Campanula poscharskyana 'Stella' – Servisch klokje met kruipende groeiwijze en donkerder bloemen dan de botanische soort
- Campanula 'Birch Hybrid' - Paarsbloeiende hybride met opvallend wit hart.
- Campanula 'Pink Octopus' - Hybride met roze octopus-achtige bloemblaadjes.
Middelhoge klokjesbloemen (30–70 cm)
- Campanula glomerata - Kluwenklokje met dichte paarse bloemhoofdjes. Botanische soort.
- Campanula glomerata 'Superba' - Kluwenklokje maar met grotere bloemen, intensere kleur en krachtiger groei.
- Campanula punctata – Gevlekte klokjesbloem met hangende, gespikkelde bloemen. Botanische soort.
- Campanula punctata 'Alba' - Gevlekte klokjesbloem maar met witte bloemen.
- Campanula punctata 'Pantaloons' – Gevlekte klokjesbloem echter met dubbele hangende klokvormige bloemen.
- Campanula rotundifolia - Grasklokje. Botanische en inheemse soort.
- Campanula takesimana - Koreaanse klokjesbloem met grote, hangende klokvormige bloemen. Botanische soort.
- Campanula 'Faichem Lilac' - Compact rijkbloeiende hybride met lila kleurige bloemen.
- Campanula 'Iridescent Bells' - Klokjesbloem hybride met compacte groei, rijke bloei, levendige bloemkleur.
- Campanula 'Sarastro' - Klokjesbloem met hangende grote donkerpaarse bloemen.
- Campanula 'Swannables' - Mooie groenbladige hybride met relatief kleine hangende klokvormige bloemen.
Hooggroeiende klokjesbloemen (70 cm en hoger)
- Campanula lactiflora – Klokjesbloem of melkklokje. Hooggroeiend met luchtige bloempluimen. Botanische soort.
- Campanula lactiflora 'Alba' – Cultivar met zuiver witte bloemen.
- Campanula lactiflora 'Loddon Anna' - Cultivar maar met zachtroze bloemen
- Campanula lactiflora 'Prichard's Variety' - Cultivar maar met lilakleurige bloemen
- Campanula lactiflora 'Senior' - Krachtig, hooggroeiend melkklokje, grote schermen met violetblauwe klokvormige bloemen.
- Campanula lactiflora 'Superba' - Cultivar krachtige, hooggroeiende cultivar, grote schermen met lilablauwe tot violetblauwe klokvormige bloemen
- Campanula latifolia - Breedbladig klokje of breed klokje. Botanische soort.
- Campanula latifolia 'Alba' - Breedbladig klokje of breed klokje maar met witte bloemen.
- Campanula latifolia 'Brantwood' - Breedbladig klokje of breed klokje maar met meer zijwaarts geplaatste smallere bloemen die intenser violet van kleur zijn.
- Campanula latifolia var. macrantha - Breedbladig klokje of breed klokje. Bosachtige soort en kweekvorm.
- Campanula persicifolia - Perzikbladklokje. Botanische soort.
- Campanula persicifolia 'Alba' - Perzikbladklokje maar met witte bloemen.
- Campanula trachelium - Ruig klokje. Inheemse paarsbloeiende soort met veel beharing.
- Campanula 'Kent Belle' – Krachtige hybride met grote hangende violetblauwe bloemen.
Welke Campanula past het beste bij uw tuin?
11. Bijen en biodiversiteit van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem levert tijdens de bloei een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit in de tuin. De grote hoeveelheid nectar- en stuifmeelrijke bloemen trekt veel bijen, hommels en ook verschillende vlinders aan. Daardoor vormt deze soort een waardevolle voedselbron tijdens de vroege zomer.
Daarnaast past klokjesbloem uitstekend in een insectvriendelijke tuin. In combinatie met andere rijkbloeiende vaste planten ontstaat een gevarieerd voedselaanbod voor bestuivende insecten. Bovendien biedt de compacte bladmat kleine insecten beschutting tussen de stenen van een rotstuin of stapelmuur.
12. Problemen en ziekten van klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem is een sterke en gezonde vaste plant die bij een geschikte standplaats weinig problemen ondervindt. Jonge scheuten kunnen in het voorjaar aantrekkelijk zijn voor slakken. Regelmatige controle voorkomt echter meestal ernstige vraatschade.
Een goed doorlatende bodem helpt wortelproblemen tijdens natte winters voorkomen. Daarnaast zorgt voldoende luchtcirculatie ervoor dat schimmelaantastingen, zoals meeldauw, slechts sporadisch optreden. Onder normale groeiomstandigheden blijft klokjesbloem jarenlang gezond en vitaal.
13. Veelgestelde vragen over klokjesbloem
Hoe hoog wordt klokjesbloem (Campanula garganica)?
Klokjesbloem groeit meestal uit tot ongeveer 10 tot 15 cm hoog en vormt een breed uitgroeiende pol van circa 30 tot 40 cm.
Wanneer bloeit klokjesbloem?
Klokjesbloem bloeit meestal in juni en juli maar onder gunstige omstandigheden verschijnt na een lichte snoei soms een bescheiden tweede bloei.
Is klokjesbloem winterhard?
Ja. Klokjesbloem is goed winterhard en verdraagt Nederlandse winters ook uitstekend.
Welke standplaats past het beste bij klokjesbloem?
Klokjesbloem groeit het mooist op een zonnige plaats of in lichte halfschaduw maar bij voorkeur in een goed doorlatende bodem.
Trekt klokjesbloem bijen en vlinders aan?
Ja. Bijen, hommels en vlinders bezoeken de bloemen graag vanwege de rijke hoeveelheid nectar en stuifmeel.
Kan klokjesbloem tussen stenen groeien?
Ja, want dankzij de compacte groei voelt klokjesbloem zich uitstekend thuis in rotstuinen, stapelmuurtjes en tussen bestrating met voldoende groeiruimte.
Moet klokjesbloem worden gesnoeid?
Ja. Knip de uitgebloeide bloemen na de bloei terug. Daardoor blijft de plant compact en stimuleert u soms een tweede bloei.
Hoeveel planten heb ik per vierkante meter nodig?
Voor een mooi gesloten beplanting volstaan meestal 9 tot 11 planten per vierkante meter.
Kan klokjesbloem in een plantenbak groeien?
Ja. Klokjesbloem groeit uitstekend in plantenbakken en potten, mits overtollig water goed kan weglopen.
Waarom kiezen voor klokjesbloem (Campanula garganica)?
Klokjesbloem onderscheidt zich door de compacte groei, de overvloedige bloei en de opvallende stervormige blauwviolette bloemen. Daardoor behoort deze soort tot de mooiste klokjesbloemen voor rotstuinen en stapelmuurtjes.
14. Conclusie over klokjesbloem (Campanula garganica)
Klokjesbloem (Campanula garganica) is een compacte, rijkbloeiende vaste plant die dankzij de stervormige blauwviolette bloemen wekenlang kleur geeft aan de tuin. Bovendien vraagt klokjesbloem weinig onderhoud, groeit de plant uitstekend op zonnige tot licht beschaduwde plaatsen en trekt de bloemen veel bijen, hommels en vlinders aan.
De compacte groei maakt klokjesbloem bijzonder geschikt voor rotstuinen, stapelmuurtjes, plantenbakken en de voorzijde van borders. Daarnaast combineert de soort gemakkelijk met andere vaste planten die van een goed doorlatende bodem houden. Daardoor vormt klokjesbloem een duurzame en veelzijdige keuze voor iedere tuinliefhebber die op zoek is naar een rijkbloeiende en onderhoudsvriendelijke vaste plant.
Maak een Schetsafspraak
Wilt u persoonlijk advies over de juiste planten voor uw tuin? Tijdens een afspraak met de Schetsservice ontvangt u een praktisch tuinontwerp en een beplantingsadvies dat is afgestemd op uw wensen, de bodem en de omstandigheden in uw tuin.
