Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis) is een bijzonder bolgewas met hoge bloemstengels en losse schermen vol hangende klokjes. De bloemen combineren crèmewit en zachtgroen met opvallende purperrode tot wijnrode tekeningen.
In mei en juni hangen de bloemen aan lange dunne steeltjes naar beneden. Tijdens het uitbloeien richten deze steeltjes zich geleidelijk omhoog. Daardoor verandert het hele bloemscherm van vorm en ontstaan later opvallende rechtopstaande zaaddozen.
Met een praktische bloeihoogte van ongeveer 80 tot 100 cm kan Bulgaarse ui gemakkelijk tussen vaste planten en siergrassen worden toegepast. De plant groeit het best in zon tot halfschaduw op een goed doorlatende bodem. De nectarrijke bloemen worden bovendien druk bezocht door bijen en hommels.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui behoort tot de narcisfamilie (Amaryllidaceae). Binnen deze familie behoort de plant tot het grote geslacht Allium, waartoe ook sieruien, bieslook, prei, knoflook en gewone ui behoren.
Kew accepteert tegenwoordig Allium siculum subsp. dioscoridis. Het natuurlijke verspreidingsgebied loopt van oostelijk Roemenië en de Krim tot noordwestelijk Turkije. De ondersoort komt van nature onder andere voor in Bulgarije, Griekenland, Roemenië en Turkije.
De naamgeving is lange tijd verwarrend geweest. Veel tuiniers kennen de plant als Nectaroscordum siculum subsp. bulgaricum, Nectaroscordum bulgaricum of eenvoudigweg Nectaroscordum siculum. Deze namen worden tegenwoordig als synoniemen of oudere handelsnamen behandeld.
De geslachtsnaam Allium is de klassieke Latijnse naam voor lookachtige planten.
De soortnaam siculum verwijst naar Sicilië. De ondersoortnaam dioscoridis eert de Griekse arts en plantenkenner Dioscorides.
De Nederlandse naam Bulgaarse ui verwijst naar het natuurlijke voorkomen in Bulgarije en naar de duidelijke verwantschap met andere looksoorten.
2. Algemene informatie over Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Wetenschappelijke naam: Allium siculum subsp. dioscoridis
Actuele RHS-notatie: Allium siculum subsp. dioscoridis; Nectaroscordum siculum subsp. bulgaricum, Nectaroscordum bulgaricum en Allium bulgaricum gelden als synoniemen
Nederlandse naam: Bulgaarse ui; Bulgaarse sierui; honinglook
Plantenfamilie: Amaryllidaceae
Planttype: bladverliezend, meerjarig bolgewas
Herkomst botanische soort: Zuidoost-Europa en de noordwestelijke regio van Turkije; onder andere Bulgarije, Griekenland, Roemenië en de Krim
Hoogte: ongeveer 80–100 cm; onder gunstige omstandigheden tot circa 120 cm
Bladhoogte: ongeveer 30–40 cm
Breedte: ongeveer 20–30 cm per bol; bloeiwijze aanzienlijk breder
Plantdichtheid: circa 9–15 bollen per m²; dichter planten is mogelijk voor een sterker groepseffect
Groeiwijze: rechtopgaand vanuit een bol, met een lage bladpol en één of meerdere hoge bloemstengels
Groeisnelheid: gemiddeld; vormt geleidelijk bijbollen en kan zich ook uitzaaien
Standplaats: zon tot halfschaduw
Bodem: matig voedselrijk, humusrijk en vooral goed doorlatend
Zuurgraad: zuur, neutraal tot kalkhoudend
Blad: smal, lijnvormig tot riemvormig, gekield en vanuit de basis groeiend
Bladkleur: middengroen
Wintergroen: nee
Bloeiperiode: mei–juni
Bloemkleur: crèmewit tot lichtgroen met purperrode, wijnrode tot bruinpaarse tekening
Bloemvorm: hangend, klokvormig en zeskantig
Bloeiwijze: los scherm met talrijke hangende bloemen aan lange bloemsteeltjes
Winterhardheid: goed winterhard
RHS-winterhardheid: H5, ongeveer -15 tot -10 °C
Wintervocht: goed doorlatende bodem belangrijk; vermijd langdurig waterverzadigde grond
Vermeerdering: bijbollen verwijderen in de zomer of zaaien in herfst of voorjaar
Toepassing: vasteplantenborder, natuurlijke border, prairiebeplanting, gravel garden, bloemenweide, insectentuin en snijtuin
De RHS geeft een maximale hoogte van ongeveer 120 cm, smalle bladeren tot circa 40 cm lang en een plantafstand van ongeveer 25 cm.
3. Uiterlijk en kenmerken van Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui ontwikkelt vanuit de ondergrondse bol eerst een pol van smalle groene bladeren. Vanuit het midden groeit vervolgens een stevige, vrijwel bladloze bloemstengel omhoog.
De plant bereikt in Nederlandse en Belgische tuinen meestal ongeveer 80 tot 100 cm hoogte. De RHS noemt een mogelijke hoogte tot ongeveer 120 cm.
Boven op iedere bloemstengel ontstaat een groot los scherm. In tegenstelling tot de bekende bolvormige bloemschermen van veel sieruien bestaat dit scherm uit lange afzonderlijke bloemsteeltjes.
Aan het uiteinde van ieder steeltje hangt een klokvormige bloem. Hierdoor doet het geheel enigszins denken aan een kleine zweefmolen.
Na de bloei verandert het silhouet opnieuw. De bloemsteeltjes draaien omhoog en dragen vervolgens rechtopstaande, hoekige zaaddozen.
Deze zaadstanden blijven nog lange tijd decoratief en vormen daarmee een belangrijk tweede siermoment.
4. Blad en geur van Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Het blad is smal, langwerpig en duidelijk gekield. De bladeren groeien rechtstreeks vanuit de basis en kunnen ongeveer 30 tot 40 cm lang worden.
De bladkleur is fris- tot middengroen. Tegen de tijd dat de bloemen volledig ontwikkeld zijn, begint het blad vaak al minder fris te worden.
Plaats Bulgaarse ui daarom bij voorkeur tussen vaste planten die later in het voorjaar voldoende blad ontwikkelen. Zo verdwijnt het afstervende loof vanzelf tussen de omringende beplanting.
Net als andere soorten uit het geslacht Allium bevat de plant typische zwavelverbindingen. Wanneer blad of bol wordt gekneusd, komt daardoor een duidelijke ui- tot knoflookachtige geur vrij.
Na de bloei moet het blad vanzelf kunnen vergelen en afsterven. Knip groen blad niet voortijdig weg, omdat de bol via het blad voedingsstoffen opslaat voor het volgende groeiseizoen.
In de zomer verdwijnt het blad uiteindelijk volledig.
5. Bloei van Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui bloeit voornamelijk in mei en juni. De RHS omschrijft de bloei als vroeg in de zomer. Nederlandse en Belgische leveranciers noemen eveneens vooral mei en juni.
Boven op de hoge stengel ontstaat een los scherm met talrijke bloemen. Iedere bloem hangt aan een relatief lange, dunne steel.
De klokvormige bloemen zijn crèmekleurig tot groenachtig wit. Over de bloemdekbladen lopen opvallende purperrode, bruinpaarse tot wijnrode strepen en vlekken. Hierdoor ontstaat een subtiel meerkleurig beeld dat goed combineert met uiteenlopende bloemkleuren.
Tijdens de bloei hangen de klokjes duidelijk omlaag. Wanneer de bloemen uitgebloeid raken, buigen de bloemsteeltjes juist omhoog.
Daarna ontwikkelen zich rechtopstaande zaaddozen. Deze vormen een bijna volledig ander silhouet dan de hangende bloemen en blijven gedurende de zomer decoratief.
De bloemen produceren veel nectar en worden bezocht door bijen en hommels. De RHS vestigde in 2025 eveneens aandacht op Allium siculum vanwege de aantrekkingskracht op hommels.
6. Standplaats en bodem voor Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui groeit het best in zon tot lichte halfschaduw. In volle zon worden de bloemstengels doorgaans stevig en is de bloei rijk. Ook onder luchtige heesters of aan een lichte bosrand kan de plant goed functioneren.
De bodem moet vooral goed doorlatend zijn. Zand, leem, klei en kalkhoudende grond zijn volgens de RHS geschikt, zolang overtollig water voldoende snel kan wegzakken. Zowel zure, neutrale als kalkhoudende omstandigheden worden verdragen.
Plant de bollen ongeveer 5 cm diep en circa 25 cm uit elkaar. Laat gevestigde groepen bij voorkeur enkele jaren ongemoeid; hierdoor kunnen de bollen zich rustig ontwikkelen en neemt de bloeirijkdom toe.
Langdurig natte wintergrond is ongunstig. Verbeter zware grond daarom eventueel met grof zand of fijn grind.
Na de bloei mag de bodem tijdens de zomerrust wat droger worden.
7. Toepassing en combinaties met Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui is vooral waardevol als transparante voorjaarsbloeier tussen vaste planten. De hoge, vrijwel bladloze bloemstengels nemen weinig ruimte in en kunnen gemakkelijk door omringende planten heen groeien.
Een belangrijk ontwerpaspect is het vroeg afstervende blad. Combineer de bollen daarom met vaste planten die vanaf mei voldoende blad ontwikkelen om het vergelende loof geleidelijk aan het zicht te onttrekken.
Geschikte combinatieplanten zijn onder andere:
- purperklokje (Heuchera 'Obsidian') – het donkere blad sluit prachtig aan bij de wijnrode tekening in de bloemen en verbergt tegelijkertijd het afstervende loof;
- salie (Salvia × sylvestris 'Mainacht') – bloeit rond dezelfde periode met donker violetblauwe aren en vormt een sterk contrast met de hangende bloemklokjes;
- donkere ooievaarsbek (Geranium phaeum 'Samobor') – combineert donkere bloemkleur en getekend blad met dezelfde luchtige voorjaarsuitstraling;
- drielobbige gillenia (Gillenia trifoliata) – vormt een steeds voller wordende bladpol en neemt later met luchtige witte bloemen de sierwaarde over;
- stermaagdenpalm (Amsonia tabernaemontana var. salicifolia) – geeft zachtblauwe voorjaarsbloemen en een stevige bladstructuur rond de bollen;
- akelei (Aquilegia vulgaris 'Black Barlow') – voegt bijna zwartpaarse bloemen toe tussen de hangende crèmekleurige klokjes;
- trilgras (Briza media) – vormt fijne bewegende bloemaren die passen bij het transparante karakter van de Bulgaarse ui;
- steppewolfsmelk (Euphorbia seguieriana subsp. niciciana) – neemt later met fijne geelgroene bloei de rol van vulplant over op zonnige, goed doorlatende grond.
Laat de zaadhoofden staan wanneer spontane uitzaaiing gewenst is. Wanneer je uitbreiding wilt beperken, verwijder je ze voordat het zaad rijpt. De RHS vermeldt dat de plant zich vrij gemakkelijk kan uitzaaien.
Ontwerptip: plant Bulgaarse ui niet als een strak rijtje, maar verspreid groepjes bollen tussen vaste planten. De hangende bloemschermen lijken dan boven de beplanting te zweven, terwijl het afstervende blad vanzelf onder de later uitlopende vaste planten verdwijnt.
8. Groeiwijze en onderhoud van Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui groeit vanuit een meerjarige bol. In het voorjaar verschijnen eerst de smalle bladeren en daarna de hoge bloemstengels.
Na de bloei beginnen de bladeren geleidelijk te vergelen. Laat ze volledig afsterven voordat je ze verwijdert. Via het groene blad slaat de bol reserves op voor de groei en bloei van het volgende jaar.
De uitgebloeide bloemschermen hoeven niet direct te worden afgeknipt. De omhoog gerichte zaaddozen hebben juist een sterke sierwaarde en kunnen gedurende een groot deel van de zomer blijven staan.
Wie spontane uitzaaiing wil voorkomen, knipt de zaadhoofden af voordat de zaden rijp zijn. De RHS adviseert dit eveneens omdat de plant zich gemakkelijk kan uitzaaien.
Laat groepen verder zoveel mogelijk met rust. De bollen kunnen jarenlang op dezelfde plaats blijven staan en vormen geleidelijk bijbollen.
Bemesten is meestal nauwelijks nodig. Een dunne laag compost in het voorjaar volstaat op de meeste tuinbodems.
9. Vermeerdering van Bulgaarse ui
Bulgaarse ui kan zowel door zaad als door bijbollen worden vermeerderd.
De eenvoudigste vegetatieve methode is het verwijderen van bijbollen tijdens de zomerrust. Graaf een goed ontwikkelde groep voorzichtig op nadat het blad volledig is afgestorven.
Maak de grotere bijbollen los van de moederbol en plant ze direct opnieuw op ongeveer dezelfde diepte.
De RHS noemt daarnaast zaaien in het najaar of voorjaar. Zaai de rijpe zaden in potten of bakken en geef jonge planten de tijd om voldoende grote bollen te vormen.
Ook zonder hulp kan Bulgaarse ui zich in een geschikte tuin uitzaaien. Hierdoor kunnen na enkele jaren nieuwe planten op enige afstand van de oorspronkelijke groep verschijnen.
Wie een gecontroleerd plantbeeld wil behouden, verwijdert de zaadhoofden voordat het zaad volledig rijp is.
10. Verwante soorten en cultivars van Allium siculum
Onderstaande soorten en cultivars worden regelmatig of recent in Nederland en België gekweekt of verkocht.
- Allium siculum – de soort waaronder de voormalige handelsgroep Nectaroscordum siculum tegenwoordig in de Nederlandse bloembollenteelt wordt ondergebracht; rijkbloeiend met hangende crèmekleurig-groene bloemen met purperen tekening.
- Allium siculum subsp. dioscoridis – de Bulgaarse vorm uit Zuidoost-Europa en aangrenzend West-Azië; de plant van dit artikel, vroeger veel verkocht als Nectaroscordum siculum subsp. bulgaricum.
De lijst blijft hier bewust kort. Ik vind momenteel geen betrouwbare benoemde cultivars van Allium siculum subsp. dioscoridis die volgens onze S14-regel aantoonbaar actueel in Nederland of België worden aangeboden.
De Nederlandse bloembollensector heeft de handelsnaam bovendien recent aangepast. BKD en KAVB besloten dat Nectaroscordum vanaf 1 december 2024 in de teeltregistratie wordt vervangen door Allium siculum. De bestaande soort- en cultivarnamen binnen de geregistreerde teelt bleven daarbij behouden.
De oude handelsnaam leeft nog wel voort: Nederlandse bollenkwekers bieden de plant in 2026 nog steeds aan als Nectaroscordum siculum. Dat bevestigt de actuele verkrijgbaarheid, maar is geen reden om die oudere naam als afzonderlijke soort of cultivar in deze lijst op te nemen.
11. Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis) en biodiversiteit
Bulgaarse ui is een waardevolle plant voor bestuivende insecten. De hangende klokvormige bloemen produceren nectar en worden onder andere druk bezocht door hommels. De RHS noemde Allium siculum in 2025 expliciet als een plant waarop hommels foerageren.
De bloei in mei en juni valt bovendien in een periode waarin veel bijen en hommels actief zijn. Een groep bollen kan dan tientallen afzonderlijke bloemen tegelijk dragen.
Na de bloei ontwikkelen zich opvallende rechtopstaande zaaddozen. Deze geven nog wekenlang structuur aan de border en hoeven niet direct te worden verwijderd.
Wie spontane uitzaaiing wil toestaan, kan de zaadhoofden laten staan. Daarmee krijgt de beplanting na verloop van tijd een natuurlijker karakter.
Combineer Bulgaarse ui met andere vroeg- en zomerbloeiende soorten om bestuivers gedurende een langere periode voedsel aan te bieden.
12. Problemen en ziekten bij Bulgaarse ui
Bulgaarse ui is over het algemeen een gezonde en probleemloze bolplant. De RHS beschrijft Allium siculum subsp. dioscoridis als doorgaans vrij van zowel plagen als ziekten.
Problemen ontstaan vooral wanneer de bollen langdurig te nat staan. Slechte drainage kan tijdens herfst en winter leiden tot verzwakking of rotting van de bollen.
Zoals andere sieruien kunnen Allium-soorten incidenteel last krijgen van slakken, uienvlieg, alliummineervlieg, valse meeldauw of witrot. In een normale sierborder komt ernstige aantasting echter weinig voor.
Laat het blad na de bloei volledig afsterven. Te vroeg verwijderen verzwakt de bol en kan de bloei in het volgende jaar verminderen.
Bij sterke spontane uitzaaiing kunnen jonge planten op ongewenste plaatsen verschijnen. Verwijder de zaadhoofden vóór rijping wanneer je dit wilt voorkomen.
13. Veelgestelde vragen over Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Hoe hoog wordt Bulgaarse ui?
Bulgaarse ui wordt meestal ongeveer 80 tot 100 cm hoog. Op een gunstige standplaats kunnen de bloemstengels ongeveer 120 cm bereiken.
Wanneer bloeit Bulgaarse ui?
De hoofdbloei valt in mei en juni. De hangende bloemen verschijnen boven het blad aan hoge, vrijwel bladloze stengels.
Welke kleur hebben de bloemen van Bulgaarse ui?
De bloemen zijn crèmewit tot zachtgroen en hebben opvallende purperrode, wijnrode tot bruinpaarse strepen en tekeningen.
Waarom gaan de bloemsteeltjes na de bloei omhoog staan?
Dat hoort bij de natuurlijke ontwikkeling van de plant. Tijdens de bloei hangen de klokjes omlaag. Na de bevruchting richten de bloemsteeltjes zich omhoog en dragen ze opvallende zaaddozen.
Kan Bulgaarse ui in halfschaduw groeien?
Ja. Zon tot halfschaduw is geschikt. In volle zon is de bloei vaak het rijkst, maar lichte halfschaduw wordt goed verdragen.
Welke bodem heeft Bulgaarse ui nodig?
Een matig voedselrijke en vooral goed doorlatende bodem is ideaal. Zand, leem, klei en kalkhoudende grond kunnen geschikt zijn zolang overtollig water voldoende snel wegzakt.
Is Bulgaarse ui winterhard?
Ja. De RHS geeft winterhardheidsklasse H5, ongeveer -15 tot -10 °C. Vooral goede drainage tijdens de winter is belangrijk.
Is Bulgaarse ui aantrekkelijk voor bijen en hommels?
Ja. De bloemen leveren nectar en worden onder andere door hommels bezocht. De RHS benadrukt deze aantrekkingskracht eveneens bij Allium siculum.
Kan Bulgaarse ui zich uitzaaien?
Ja. De plant kan zich op een geschikte standplaats vrij gemakkelijk uitzaaien. Verwijder de zaadhoofden vóór rijping wanneer je uitbreiding wilt beperken.
Moet het blad na de bloei worden afgeknipt?
Nee. Laat het blad vanzelf geel worden en afsterven. Zolang het groen is, slaat de bol via het blad reserves op voor de groei en bloei van het volgende jaar.
14. Conclusie over Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis)
Bulgaarse ui (Allium siculum subsp. dioscoridis) is een bijzonder bolgewas met een heel ander bloembeeld dan de bekende bolvormige sieruien. De hangende klokjes combineren crèmewit en groen met opvallende purperrode tot wijnrode tekeningen.
Met een bloeihoogte van ongeveer 80 tot 100 cm vormt de plant een transparant verticaal accent tussen vaste planten en siergrassen.
Na de bloei verandert het uiterlijk volledig. De bloemsteeltjes richten zich omhoog en dragen decoratieve zaaddozen die nog lange tijd structuur aan de border geven.
Zon tot halfschaduw en een goed doorlatende bodem geven het beste resultaat. De plant is goed winterhard, maar langdurig natte wintergrond moet worden vermeden. De RHS beoordeelt de ondersoort als H5 en doorgaans vrij van ziekten en plagen.
Ook ecologisch heeft Bulgaarse ui duidelijke waarde. De nectarrijke bloemen worden bezocht door onder andere hommels.
Door de combinatie van bijzondere bloei, fraaie zaadstanden en waarde voor bestuivers is Bulgaarse ui een sterke keuze voor natuurlijke, prairieachtige en informele borders.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
