Tuinbegonia (Begonia grandis evansiana)
De tuinbegonia (Begonia grandis evansiana), ook wel scheefblad genoemd, is een bijzondere vaste plant voor de halfschaduw en schaduw. Deze soort staat bekend als de meest winterharde tuinbegonia, wat haar uniek maakt binnen het geslacht Begonia. Tegelijkertijd vraagt zij, ondanks haar relatieve winterhardheid, een beschutte standplaats om langdurig te kunnen gedijen in het Nederlandse klimaat. Juist daardoor is deze plant zeer geschikt voor patiotuinen, stadstuinen en beschutte bostuinen.
1. Herkomst en naamverklaring van tuinbegonia (Begonia grandis evansiana)
Deze tuinbegonia is van oorsprong afkomstig uit Oost-Azië, met name uit China, Japan en delen van Zuidoost-Azië. In deze regio’s groeit de plant van nature in vochtige, schaduwrijke bossen, vaak op humusrijke bodems langs beekdalen en bosranden.
De soort werd voor het eerst uitvoerig beschreven in het standaardwerk Begonias: The Complete Reference Guide, dat in 1939 verscheen en geschreven werd door Mildred en Edward Thompson. Daarmee behoort Begonia grandis evansiana tot de vroeg erkende winterharde begonia’s in de tuinliteratuur.
Het geslacht Begonia is vernoemd naar Michel (Michael) Begon (1638–1710), een Franse bestuurder en gouverneur van Frans-Canada, die zich sterk inzette voor botanisch onderzoek en plantencollecties.
De soortnaam grandis betekent “groot”, wat verwijst naar het forse blad, terwijl evansiana duidt op een botanische ondersoort met specifieke groeikenmerken.
2. Algemene informatie over tuinbegonia Begonia grandis evansiana
-
Wetenschappelijke naam: Begonia grandis evansiana
-
Nederlandse naam: Tuinbegonia, scheefblad
-
Planttype: Kruidachtige vaste plant
-
Hoogte: circa 50–70 cm
-
Breedte: 40–60 cm
-
Standplaats: Half-schaduw tot schaduw
-
Bodem: Vochtig, humusrijk, goed doorlatend
-
Blad: Olijfgroen, scheef, met paarse nerven
-
Bloemkleur: Lichtroze
-
Bloeiperiode: Juli – november
-
Winterhardheid: Redelijk winterhard (beschutting aanbevolen)
-
Bijzonderheden: Broedbolletjes, lange bloei
3. Groeiwijze en habitus van tuinbegonia Begonia grandis evansiana
De tuinbegonia Begonia grandis evansiana groeit vanuit een knolachtige wortelbasis en vormt losse, opgaande pollen. De stengels zijn sappig en licht buigzaam, wat de plant een zachte en natuurlijke uitstraling geeft.
Het blad is één van de belangrijkste sierkwaliteiten. De bladeren zijn asymmetrisch (scheef) van vorm, olijfgroen van kleur en duidelijk voorzien van paars tot rood aangelopen nerven. De onderzijde van het blad heeft een opvallende koperbruine tint, wat vooral zichtbaar wordt bij tegenlicht.
Door deze bladstructuur blijft de plant ook buiten de bloei om aantrekkelijk.
4. Bloei van tuinbegonia Begonia grandis evansiana
De bloei van deze tuinbegonia begint meestal in juli en kan, afhankelijk van het weer, doorlopen tot diep in november. Daarmee behoort deze plant tot de langst bloeiende schaduwplanten.
De bloemen verschijnen in losse, hangende trossen en zijn zacht lichtroze van kleur. Ze vormen een mooi contrast met het donkere blad.
De bloemen zijn eenhuizig, wat betekent dat mannelijke en vrouwelijke bloemen op dezelfde plant voorkomen. Dit is kenmerkend voor veel begonia’s.
5. Standplaats en bodem van tuinbegonia Begonia grandis evansiana
De tuinbegonia Begonia grandis evansiana staat het liefst op een beschutte plek in de halfschaduw of schaduw. Volle zon wordt slecht verdragen en kan leiden tot bladverbranding.
De bodem moet vochtig en humusrijk zijn, maar tegelijkertijd goed doorlatend. Stilstaand water, vooral in de winter, kan wortelrot veroorzaken.
Een beschutte plek in een kleine tuin, patiotuin, stadstuin of jungletuin is daarom ideaal.
6. Winterhardheid en overwintering
Hoewel de tuinbegonia Begonia grandis evansiana de meest winterharde begonia is, is zij niet volledig winterhard in alle situaties. Strenge vorst kan schade veroorzaken, vooral op open, natte plekken.
Een mulchlaag van bladeren of compost in de winter helpt om de wortelbasis te beschermen. In beschutte tuinen kan de plant vaak probleemloos overwinteren.
7. Vermeerdering van tuinbegonia Begonia grandis evansiana*
Een bijzonder kenmerk van deze begonia is de vorming van broedbolletjes (bulbils) in het najaar. Deze ontstaan in de bladoksels en vallen uiteindelijk op de grond.
De broedbolletjes kunnen:
-
op de grond blijven liggen
-
licht in vochtige potgrond worden gedrukt
Belangrijk is dat de bovenkant niet wordt afgedekt, omdat ze anders niet kiemen. In het voorjaar lopen de bolletjes uit tot jonge planten.
Bescherming tegen late nachtvorst is dan wel noodzakelijk.
8. Onderhoud en verzorging
De tuinbegonia Begonia grandis evansiana vraagt weinig onderhoud.
-
Houd de bodem vochtig
-
Verwijder afgestorven blad in het voorjaar
-
Bescherm jonge planten tegen vorst
-
Geef jaarlijks compost
Ziekten, plagen en uitval komen weinig voor, mits de standplaats geschikt is dat wil zeggen goed waterdoorlatend, beschut en schaduwrijk.
9. Toepassing van tuinbegonia Begonia grandis evansiana in de tuin
Deze plant is bijzonder geschikt voor bijvoorbeeld:
-
patiotuinen
-
stadstuinen
-
jungletuinen
-
bostuinen
-
schaduwrijke borders
Door haar lange bloei vult zij het gat tussen zomer- en herfstbloei perfect op.
10. Combinaties met tuinbegonia Begonia grandis evansiana
Sterke combinaties zijn bijvoorbeeld met:
-
varens (Dryopteris, Athyrium). Wist u dat er wintergroene varens bestaan bijvoorbeeld onze inheemse tongvaren (Asplenium scolopendrium)?
-
Hosta (Welke? Tips over Hosta's en slakken)
-
Pulmonaria (Longkruid. Zie ook: Top 15 Schaduwplanten)
-
Brunnera macrophylla (Kaukasische vergeet-mij-nietje) - Fraai blad maar vroeger bloeiend. Een mooie kweekvorm is bijvoorbeeld Brunnera 'Mr. Morse' (witte bloemen). Zie ook Brunnera 'Sea Heart' in Top 20 tuinplanten. Zeer fraai geaderd blad en blauwbloeiend met vergeet-mij-nietjes bloemen.
-
Epimedium (elfenbloem) bijvoorbeeld de wonderschone elfenbloem Epimedium grandiflorum 'Lilafee'.
Samen zorgen deze planten dus voor een gelaagde schaduwbeplanting. Meer informatie over verschillende soorten bladplanten.
11. Ecologische waarde
Hoewel de bloemen subtiel zijn, trekken ze wel insecten aan in een periode waarin weinig schaduwplanten bloeien. Daardoor heeft deze bijzondere begonia met min of meer hangende bloemen ook ecologische waarde.
12. Veelgestelde vragen
Is tuinbegonia winterhard?
Redelijk, maar beschutting is aanbevolen.
Kan deze begonia in potten?
Ja, zeer geschikt want dan kunnen ze bij strenge vorst weggezet worden op een vorstvrije plaats.
Hoe vermeerder je deze plant?
Via broedbolletjes is deze mooie bladplant goed te vermeerderen daarna eventueel uitplanten.
13. Conclusie
De tuinbegonia (Begonia grandis evansiana) is een unieke, langbloeiende schaduwplant maar met een uitgesproken bladstructuur. Dankzij haar bijzondere winterhardheid, sierlijke bloei maar ook een eenvoudige vermeerdering is deze plant een waardevolle toevoeging aan beschutte tuinen.
Maak een afspraak met de Schetsservice
Heeft u behoefte aan hulp bij het ontwerp van uw tuin of het samenstellen van uw beplanting? Maak een afspraak met de Schetsservice in Bloemenpark Appeltern voor een deskundig en onafhankelijk advies.
Wat vindt u nog meer interessant?
Herfstanemoon - Anemone hybrida 'Serenade'
Witbloeiende vaste planten
Roze bloeiende vaste planten
Japanse zegge - Carex morrowii 'Variegata'
