Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella') is een rijkbloeiende, laagblijvende vaste plant met intens violetblauwe, stervormige bloemen en een krachtige bodembedekkende groei. De lange, kruipende stengels vormen in korte tijd een dicht tapijt van frisgroen blad. Daardoor is Servisch klokje 'Stella' bijzonder geschikt voor rotstuinen, stapelmuurtjes, muurkronen, plantenbakken en de voorzijde van borders.
Dankzij de lange bloeiperiode, de uitstekende winterhardheid en de waarde voor bijen en hommels behoort Servisch klokje 'Stella' tot de aantrekkelijkste cultivars van Campanula poscharskyana. Bovendien blijft het blad tijdens zachte winters gedeeltelijk aanwezig. Op deze pagina leest u alles over de standplaats, verzorging, bloei, winterhardheid, snoei en toepassingen van Campanula poscharskyana 'Stella'.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella') behoort tot de klokjesbloemenfamilie (Campanulaceae). De botanische soort komt van nature voor in de Dinarische Alpen op de westelijke Balkan, vooral in Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Montenegro. Daar groeit Servisch klokje in rotsspleten, op stenige hellingen en langs kalkrijke rotswanden. Daardoor is Servisch klokje goed aangepast aan koude winters en bodems waar overtollig water snel kan wegzakken.
De geslachtsnaam Campanula is het verkleinwoord van het Latijnse campana en betekent 'klein klokje'. De soortnaam poscharskyana is een eerbetoon aan Gustav Adolf Poscharsky, die hoofdtuinman was van de Botanische Tuin in Dresden. Ten slotte betekent de cultivarnaam 'Stella' 'ster', een passende verwijzing naar de wijd geopende, stervormige bloemen.
2. Algemene informatie over Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Wetenschappelijke naam: Campanula poscharskyana 'Stella'
Nederlandse naam: Servisch klokje
Planttype: vaste plant
Hoogte: 10-20 cm
Breedte: 40-60 cm
Winterhard: zeer goed winterhard
Standplaats: volle zon tot halfschaduw
Bodem: goed doorlatend, humusrijk en neutraal tot kalkhoudend
Blad: frisgroen, rond tot hartvormig en licht gezaagd
Wintergroen: gedeeltelijk wintergroen
Bloeiperiode: juni-september
Bloemkleur: intens violetblauw tot paarsblauw
3. Uiterlijk en kenmerken van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje vormt een lage, breed uitgroeiende mat van kruipende stengels. Eerst groeien de stengels vrijwel horizontaal over de bodem of tussen stenen. Vervolgens richten de uiteinden zich iets op, waardoor de bloemen ongeveer 10 tot 20 cm boven de grond verschijnen. Daardoor ontstaat een speels, overhangend silhouet dat bijzonder mooi uitkomt langs muurtjes en verhoogde plantvakken.
In vergelijking met de botanische soort groeit 'Stella' doorgaans iets beheerster en bloeit de cultivar opvallend donker violetblauw. Bovendien contrasteren de donkere bloemstelen fraai met het frisse blad. Hoewel Servisch klokje zich krachtig kan uitbreiden, blijft de groei laag en transparant. Daarom vormt Servisch klokje een bruikbare bodembedekker voor plekken waar een los, natuurlijk beeld gewenst is.
4. Blad en sierwaarde van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Het blad is frisgroen, rond tot hartvormig en voorzien van een licht gezaagde rand. De bladeren staan verspreid aan de kruipende stengels en staan dichter opeen rondom de basis van de plant. Afhankelijk van de plaats aan de stengel worden de bladeren ongeveer 2,5 tot 4 cm lang en circa 2 tot 3,5 cm breed. Het blad is dun, licht behaard en voelt daardoor enigszins zacht tot licht ruw aan.
Tijdens zachte winters blijft een deel van het blad aanwezig, terwijl strengere vorst meer blad kan laten afsterven. Vervolgens loopt Servisch klokje in het voorjaar snel opnieuw uit. De cultivar heeft geen uitgesproken herfstkleur; de grootste bladsierwaarde bestaat uit het frisse, dichte tapijt en het contrast met de donker violetblauwe bloemen. Daardoor blijft Servisch klokje ook buiten de hoofdbloei aantrekkelijk.
5. Bloei van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
De eerste bloemen openen meestal in juni. Daarna blijft Servisch klokje tot in september nieuwe bloemknoppen vormen. De bloemen zijn ongeveer 2 tot 3 cm breed en openen wijd, waardoor vijf spits toelopende bloemlobben samen een duidelijke ster vormen. Bovendien is de violetblauwe tot paarsblauwe kleur van 'Stella' doorgaans dieper dan die van de botanische soort.
Tijdens de hoofdbloei kunnen de bloemen het blad bijna volledig bedekken. Wanneer de uitgebloeide stengels na de eerste bloeigolf licht worden teruggeknipt, volgt vaak een frisse hergroei en een bescheiden nabloei. Daardoor blijft Servisch klokje langer verzorgd. Daarnaast zijn de open bloemen goed toegankelijk voor bijen, hommels en zweefvliegen.
6. Standplaats en bodem voor Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje groeit het rijkst op een zonnige tot licht beschaduwde standplaats. In volle zon blijft de groei compact en ontstaan veel bloemen, mits de bodem tijdens langdurige droogte niet volledig uitdroogt. Halfschaduw wordt eveneens goed verdragen. Daarentegen kan diepe schaduw leiden tot langere, slappere stengels en een minder rijke bloei.
Een humusrijke maar goed doorlatende bodem is ideaal. Hoewel Servisch klokje enige droogte verdraagt zodra de wortels goed zijn ontwikkeld, wordt langdurig stilstaand water slecht verdragen. Daarom is drainage vooral tijdens natte winters belangrijk. Een neutrale tot kalkhoudende grond sluit goed aan bij de natuurlijke groeiplaatsen, maar ook op lichtzure tuingrond kan Servisch klokje goed groeien.
7. Toepassing en combinaties met Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje is bijzonder geschikt voor rotstuinen, stapelmuurtjes, muurkronen, grindtuinen en verhoogde borders. Daarnaast kan Servisch klokje langs traptreden, tuinpaden en bestrating worden geplant, waar de stengels sierlijk over de rand groeien. Ook in een ruime plantenbak komt de overhangende groei goed tot zijn recht. Houd bij gebruik als bodembedekker echter rekening met de uitbreidingsdrang.
Voor een samenhangende beplanting kan Servisch klokje bijvoorbeeld worden gecombineerd met:
- karpatenklokje (Campanula carpatica)
- witbloeiend Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'E.H. Frost')
- vrouwenmantel (Alchemilla mollis)
- bloedooievaarsbek (Geranium sanguineum)
- muurpeper (Sedum acre)
Bovendien vormt de donkere bloemkleur een sterk contrast met witbloeiende planten en grijs- of zilverbladige soorten.
Ontwerptip: Plant 'Stella' op een plek waar de rijkbloeiende violetblauwe bloemen goed zichtbaar zijn, bijvoorbeeld langs een tuinpad of boven op een stapelmuur. De compacte groei en de grote bloemen maken deze cultivar bijzonder geschikt als kleurrijk accent in kleinere tuinen en plantenbakken.
8. Groeiwijze en onderhoud van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje groeit kruipend en breidt zich uit met lange bovengrondse en ondergrondse scheuten. Daardoor kan binnen enkele seizoenen een gesloten mat ontstaan. Bij kleinere plantvakken is het daarom verstandig om uitlopers die buiten het gewenste vak groeien tijdig weg te nemen. Tegelijkertijd onderdrukt het dichte tapijt een deel van de onkruidgroei.
Na de eerste bloeigolf kunnen de stengels licht worden teruggeknipt. Vervolgens vormt Servisch klokje nieuw blad en vaak ook nieuwe bloemen. In het voorjaar kunnen verdroogde of beschadigde delen worden verwijderd. Daarnaast kunnen oudere, dicht geworden pollen om de drie tot vijf jaar worden gedeeld. Hierdoor blijft de groei vitaal en wordt voorkomen dat het hart van de pol kaal wordt.
9. Vermeerdering van Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje 'Stella' wordt bij voorkeur vegetatief vermeerderd. Delen is de eenvoudigste methode: graaf in het voorjaar of vroege najaar een pol uit en verdeel de wortelkluit in meerdere stukken met voldoende wortels en scheuten. Vervolgens kunnen de delen direct opnieuw worden geplant en goed worden aangegoten.
Daarnaast kunnen bewortelde uitlopers worden afgestoken of kunnen jonge scheutstekken worden genomen. Vermeerdering uit zaad is minder geschikt wanneer de eigenschappen van 'Stella' behouden moeten blijven, omdat zaailingen in bloemkleur en groeiwijze kunnen afwijken. Daarom gebruiken professionele kwekers vooral deling en stekken.
10. Verwante soorten en cultivars van Campanula
Onderstaande soorten en cultivars worden regelmatig of recent in Nederland en België gekweekt of verkocht:
Laagblijvende klokjesbloemen (tot ±30 cm)
- Campanula carpatica - Karpatenklokje. Botanische soort.
- Campanula carpatica ‘Alba’ – Als de botanische soort maar met witte bloemen.
- Campanula carpatica ‘Blue Clips’ – Compacte cultivar maar met helderblauwe bloemen.
- Campanula carpatica ‘Deep Blue Clips’ – Donkerblauwe bloemen en compacte groei.
- Campanula garganica - Klokjesbloem met blauwe bloemen en compacte groei. Botanische soort.
- Campanula portenschlagiana – Dalmatisch klokje voor muren en rotstuinen. Botanische soort.
- Campanula poscharskyana - Servisch klokje. Botanische soort.
- Campanula poscharskyana 'Addenda Blue Star' - Servisch klokje maar met compacte groei en rijke bloei.
- Campanula poscharskyana 'E.H. Frost' - Servisch klokje maar wit bloeiend.
- Campanula poschaskyana 'Lisduggan Variety' Servisch klokje maar met grotere bloemen en breed spreidend.
- Campanula poscharskyana 'Stella' – Servisch klokje met kruipende groeiwijze en donkerder bloemen dan de botanische soort
- Campanula 'Birch Hybrid' - Paarsbloeiende hybride met opvallend wit hart.
- Campanula 'Pink Octopus' - Hybride met roze octopus-achtige bloemblaadjes.
Middelhoge klokjesbloemen (30–70 cm)
- Campanula glomerata - Kluwenklokje met dichte paarse bloemhoofdjes. Botanische soort.
- Campanula glomerata 'Superba' - Kluwenklokje maar met grotere bloemen, intensere kleur en krachtiger groei.
- Campanula punctata – Gevlekte klokjesbloem met hangende, gespikkelde bloemen. Botanische soort.
- Campanula punctata 'Alba' - Gevlekte klokjesbloem maar met witte bloemen.
- Campanula punctata 'Pantaloons' – Gevlekte klokjesbloem echter met dubbele hangende klokvormige bloemen.
- Campanula rotundifolia - Grasklokje. Botanische en inheemse soort.
- Campanula takesimana - Koreaanse klokjesbloem met grote, hangende klokvormige bloemen. Botanische soort.
- Campanula 'Faichem Lilac' - Compact rijkbloeiende hybride met lila kleurige bloemen.
- Campanula 'Iridescent Bells' - Klokjesbloem hybride met compacte groei, rijke bloei, levendige bloemkleur.
- Campanula 'Sarastro' - Klokjesbloem met hangende grote donkerpaarse bloemen.
- Campanula 'Swannables' - Mooie groenbladige hybride met relatief kleine hangende klokvormige bloemen.
Hooggroeiende klokjesbloemen (70 cm en hoger)
- Campanula lactiflora – Klokjesbloem of melkklokje. Hooggroeiend met luchtige bloempluimen. Botanische soort.
- Campanula lactiflora 'Alba' – Cultivar met zuiver witte bloemen.
- Campanula lactiflora 'Loddon Anna' - Cultivar maar met zachtroze bloemen
- Campanula lactiflora 'Prichard's Variety' - Cultivar maar met lilakleurige bloemen
- Campanula lactiflora 'Senior' - Krachtig, hooggroeiend melkklokje, grote schermen met violetblauwe klokvormige bloemen.
- Campanula lactiflora 'Superba' - Cultivar krachtige, hooggroeiende cultivar, grote schermen met lilablauwe tot violetblauwe klokvormige bloemen
- Campanula latifolia - Breedbladig klokje of breed klokje. Botanische soort.
- Campanula latifolia 'Alba' - Breedbladig klokje of breed klokje maar met witte bloemen.
- Campanula latifolia 'Brantwood' - Breedbladig klokje of breed klokje maar met meer zijwaarts geplaatste smallere bloemen die intenser violet van kleur zijn.
- Campanula latifolia var. macrantha - Breedbladig klokje of breed klokje. Bosachtige soort en kweekvorm.
- Campanula persicifolia - Perzikbladklokje. Botanische soort.
- Campanula persicifolia 'Alba' - Perzikbladklokje maar met witte bloemen.
- Campanula trachelium - Ruig klokje. Inheemse paarsbloeiende soort met veel beharing.
- Campanula 'Kent Belle' – Krachtige hybride met grote hangende violetblauwe bloemen.
Welke Campanula past het beste bij uw tuin?
11. Bijen en biodiversiteit
De open, stervormige bloemen leveren nectar en stuifmeel aan verschillende bestuivers. Vooral bijen en hommels bezoeken Servisch klokje regelmatig, terwijl ook zweefvliegen op de bloemen kunnen worden gezien. Doordat de bloei meerdere maanden kan aanhouden, vormt Servisch klokje gedurende een groot deel van de zomer een bruikbare voedselbron.
Bovendien biedt het dichte bladerdek beschutting aan kleine bodemdieren en insecten. Servisch klokje is echter geen inheemse soort in Nederland en België. Daarom is Servisch klokje vooral waardevol als aanvullende nectarplant en niet als vervanging voor inheemse waardplanten. In een gevarieerde beplanting draagt de cultivar desondanks positief bij aan een levendige tuin.
12. Problemen en ziekten
Servisch klokje is doorgaans gezond en gemakkelijk te verzorgen. Toch kunnen slakken jonge scheuten en bladeren aanvreten, vooral tijdens vochtige voorjaarsperioden. Daarnaast kunnen bladluizen incidenteel op jonge groeipunten voorkomen. Meestal blijft de schade beperkt en herstelt Servisch klokje snel.
Langdurig natte en slecht doorlatende grond vormt het belangrijkste risico. Daardoor kunnen wortels verstikken of rotten. Zorg daarom voor voldoende drainage en vermijd een zware bodem waarin in de winter water blijft staan. Hoewel Servisch klokje krachtig groeit, kan ook de uitbreidingsdrang een aandachtspunt zijn. Begrens de groei indien kwetsbare, laagblijvende planten in de directe omgeving staan.
13. Veelgestelde vragen
Hoe hoog wordt Servisch klokje 'Stella'?
Servisch klokje 'Stella' wordt meestal 10 tot 20 cm hoog en groeit vooral in de breedte.
Hoe breed wordt Servisch klokje 'Stella'?
Servisch klokje 'Stella' wordt doorgaans 40 tot 60 cm breed, maar kan zich op een geschikte standplaats verder uitbreiden.
Wanneer bloeit Servisch klokje 'Stella'?
Servisch klokje 'Stella' bloeit meestal van juni tot september. Na licht terugknippen kan bovendien een nabloei ontstaan.
Is Servisch klokje 'Stella' winterhard?
Ja, Servisch klokje 'Stella' is zeer goed winterhard en verdraagt Nederlandse en Belgische winters doorgaans zonder bescherming.
Blijft Servisch klokje 'Stella' groen in de winter?
Servisch klokje 'Stella' is gedeeltelijk wintergroen. Tijdens zachte winters blijft veel blad aanwezig, terwijl strenge vorst meer blad kan beschadigen.
Welke standplaats is geschikt voor Servisch klokje 'Stella'?
Servisch klokje 'Stella' groeit het beste in volle zon tot halfschaduw op een goed doorlatende bodem.
Is Servisch klokje 'Stella' geschikt als bodembedekker?
Ja, Servisch klokje 'Stella' vormt een dicht tapijt en is geschikt als bodembedekker in rotstuinen, langs randen en op muurkronen.
Kan Servisch klokje 'Stella' in een pot groeien?
Ja, Servisch klokje 'Stella' groeit goed in een ruime pot of plantenbak met drainagegaten en goed doorlatende potgrond.
Moet Servisch klokje 'Stella' worden gesnoeid?
Servisch klokje 'Stella' hoeft niet streng te worden gesnoeid. Licht terugknippen na de eerste bloei stimuleert echter frisse groei en vaak een nabloei.
Trekt Servisch klokje 'Stella' bijen aan?
Ja, Servisch klokje 'Stella' trekt vooral bijen en hommels aan dankzij de open, nectarrijke bloemen.
14. Conclusie over Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella')
Servisch klokje (Campanula poscharskyana 'Stella') is een sterke, laagblijvende vaste plant met een rijke bloei van donker violetblauwe, stervormige bloemen. Dankzij de kruipende groei ontstaat snel een frisgroen tapijt dat prachtig over muurtjes en plantvakken kan hangen. Bovendien is Servisch klokje zeer winterhard, gemakkelijk te verzorgen en geschikt voor zowel zon als halfschaduw.
Kortom, Servisch klokje 'Stella' is een uitstekende keuze voor rotstuinen, stapelmuurtjes, muurkronen, plantenbakken en de voorzijde van borders. Regelmatig licht terugknippen houdt de groei compact en bevordert een langere bloei. Wie een betrouwbare bodembedekker zoekt die maandenlang kleur toevoegt en tevens bestuivers aantrekt, maakt met Servisch klokje 'Stella' een bijzonder goede keuze.
Persoonlijk tuinadvies van de Schetsservice
Wilt u weten hoe Servisch klokje 'Stella' het beste in uw tuinontwerp of beplanting kan worden toegepast? Tijdens een afspraak met de Schetsservice ontvangt u persoonlijk en praktisch advies over de indeling van uw tuin en planten die passen bij uw wensen en de omstandigheden in uw tuin.
