Ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson') is een langbloeiende vaste plant met opvallende magenta tot violetrode bloemen en een bijna zwart hart. De bloemen verschijnen vanaf het begin van de zomer en blijven gedurende een groot deel van het seizoen terugkomen. Daardoor levert deze ooievaarsbek maandenlang kleur aan een zonnige of licht beschaduwde border.
Ook het blad draagt duidelijk bij aan de sierwaarde. Jonge bladeren lopen geelgroen tot goudgroen uit en verkleuren later naar middengroen. Hierdoor ontstaat vooral in het voorjaar een opvallend contrast tussen het frisse blad en de intens gekleurde bloemen. De plant groeit breed en losjes, maar blijft duidelijk compacter dan de verwante 'Ann Folkard'.
Juist die groeiwijze maakt 'Anne Thomson' interessant als weefplant. De bloemstelen kunnen zich tussen omliggende vaste planten bewegen zonder dat de plant de border volledig overneemt. Daardoor kunt u hem gebruiken om verschillende plantengroepen visueel met elkaar te verbinden.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Geranium behoort tot de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae). Het geslacht omvat honderden soorten die voornamelijk voorkomen in gematigde delen van de wereld. Binnen het grote sortiment vinden we zowel compacte polvormers als soorten met lange, kruipende of wevende stengels.
'Anne Thomson' is geen botanische soort, maar een tuinhybride. De Britse kweker Alan Bremner selecteerde deze cultivar uit een kruising tussen Geranium procurrens en Geranium psilostemon. Beide ouders hebben eigenschappen die duidelijk in 'Anne Thomson' terugkomen.
Van Geranium psilostemon herkennen we vooral de krachtige magenta bloemkleur met het zeer donkere hart. Geranium procurrens droeg onder andere bij aan de spreidende groeiwijze en het vermogen om met lange bloemstengels tussen andere planten door te groeien.
Dezelfde twee soorten liggen ook aan de basis van de bekende 'Ann Folkard'. Toch gedraagt 'Anne Thomson' zich duidelijk compacter. De plant maakt kortere, bossigere groei en neemt daardoor gemakkelijker een vaste plaats binnen een gemengde border in.
Alan Bremner ontwikkelde verschillende bekende Geranium-hybriden vanuit zijn tuin op de Orkney-eilanden in Schotland. Over de persoon naar wie 'Anne Thomson' precies is vernoemd, geven betrouwbare botanische bronnen geen duidelijke informatie. Daarom verbinden we aan de cultivarnaam geen onbevestigd verhaal.
De geslachtsnaam Geranium komt van het Griekse woord geranos, dat kraanvogel betekent. Na de bloei ontwikkelen veel soorten lange, spitse vruchten die doen denken aan de snavel van een kraanvogel.
De Nederlandse naam ooievaarsbek verwijst naar hetzelfde kenmerk. Hier vergelijkt de naam de lange vrucht niet met een kraanvogel, maar met de snavel van een ooievaar.
2. Algemene informatie over ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Wetenschappelijke naam: Geranium 'Anne Thomson'
Nederlandse naam: ooievaarsbek
Plantenfamilie: Geraniaceae
Planttype: vaste plant
Herkomst: tuinhybride van Geranium procurrens × Geranium psilostemon
Hoogte: ongeveer 40–50 cm
Breedte: ongeveer 60–90 cm
Plantdichtheid: ongeveer 5 planten per m²
Groeiwijze: breed, bossig, spreidend en licht wevend
Toepassing: vasteplantenborder, cottage garden, natuurlijke border, onderbeplanting van heesters en rozen en als weefplant
Winterhard: zeer goed winterhard
Winterhardheidszone: ongeveer USDA 4–8
RHS-winterhardheid: H7
Standplaats: zon tot halfschaduw
Bodem: normale tot humusrijke, redelijk voedselrijke en goed doorlatende tuingrond die tijdens het groeiseizoen niet sterk uitdroogt
Blad: handvormig en diep gelobd
Bladkleur: jong blad geelgroen tot goudgroen, later middengroen
Wintergroen: nee, bladverliezend
Bloeiperiode: ongeveer juni tot en met oktober
Bloemkleur: magenta, violetrood tot purperroze met een zeer donker hart
Bloemvorm: vrij grote, open en schotelvormige bloemen met vijf kroonbladen en duidelijke nerven
Geur: geen opvallende geur
3. Uiterlijk en kenmerken van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson') vormt een breed uitgroeiende vaste plant met een losse, natuurlijke groeiwijze. Vanuit de basis ontwikkelen zich vertakte stengels die zich tussen omliggende planten kunnen bewegen. Daardoor ontstaat geen strakke ronde pol, maar eerder een luchtig netwerk van blad en bloemen.
De plant bereikt doorgaans ongeveer 40 tot 50 cm hoogte. In de breedte kan 'Anne Thomson' aanzienlijk meer ruimte innemen. Vooral op een voedzame bodem kunnen de bloemstengels zich gemakkelijk tussen andere vaste planten uitstrekken.
Het jonge blad vormt een belangrijk kenmerk. In het voorjaar loopt het geelgroen tot goudgroen uit. Later verandert deze frisse tint geleidelijk in middengroen. De diep gelobde bladeren geven de plant een losse structuur.
Boven het blad verschijnen de intens magenta tot violetrode bloemen. Het bijna zwarte hart en de donkere nerven versterken de bloemkleur. Hierdoor blijven de bloemen ook tussen andere planten goed zichtbaar.
Door de combinatie van los groeiende stengels en opvallende bloemen ontstaat een plant die zich niet alleen horizontaal uitbreidt, maar ook visueel door andere beplanting heen kan vlechten.
4. Blad en sierwaarde van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Het handvormige blad bestaat uit vijf duidelijk gelobde delen. Vooral vroeg in het seizoen valt de geelgroene tot goudgroene kleur op. Daardoor heeft 'Anne Thomson' al sierwaarde voordat de hoofdbloei begint.
Later in het voorjaar verkleurt het blad naar een rustiger middengroen. Hierdoor verschuift de aandacht geleidelijk van het blad naar de bloemen.
Deze kleurverandering is interessant in een beplantingsplan. In het voorjaar kan het lichte blad bijvoorbeeld aansluiten bij geelgroene grassen, varens of jonge scheuten van heesters. Tijdens de zomer vormt het groen vervolgens een neutrale achtergrond voor de krachtige magenta bloemen.
Het blad blijft gedurende het groeiseizoen aantrekkelijk, zolang de plant voldoende vocht krijgt en niet langdurig uitdroogt. Bij droogte kunnen oudere bladeren minder fris ogen.
In het najaar sterven blad en stengels af. 'Anne Thomson' is dus niet wintergroen. De plant overwintert ondergronds en loopt in het voorjaar opnieuw uit.
5. Bloei van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' begint meestal in juni te bloeien. Vervolgens verschijnen gedurende de zomer steeds nieuwe bloemen. Onder gunstige omstandigheden kan de bloei tot september en soms oktober doorgaan.
De bloemen zijn open en schotelvormig en bestaan uit vijf kroonbladen. Hun magenta tot violetrode kleur trekt direct de aandacht. Naar het midden toe loopt de bloemkleur over in een opvallend donker, bijna zwart hart.
Donkere nerven lopen vanuit het centrum over de kroonbladen. Hierdoor krijgt iedere bloem extra diepte en lijkt de kleur nog intensiever.
De afzonderlijke bloemen staan op vertakte stengels boven en tussen het blad. Daardoor vormt de plant geen compacte bloembal. De bloemen verschijnen juist los verspreid over een relatief groot oppervlak.
Dat losse karakter maakt 'Anne Thomson' bijzonder geschikt om tussen andere vaste planten te groeien. De magenta bloemen kunnen daardoor op onverwachte plekken tussen siergrassen, salvia's of andere borderplanten verschijnen.
6. Standplaats en bodem voor ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' groeit goed in de zon en lichte halfschaduw. Op een zonnige plek bloeit de plant doorgaans rijk, mits de bodem tijdens droge perioden voldoende vocht vasthoudt.
Een normale tot humusrijke tuingrond past goed. De bodem mag redelijk voedselrijk zijn, maar moet overtollig water gemakkelijk kunnen afvoeren.
Op zeer droge zandgrond kan de groei tijdens warme zomers teruglopen. Voeg daar organisch materiaal aan de bodem toe en geef tijdens langdurige droogte eventueel extra water.
Ook zware grond kan geschikt zijn wanneer de structuur voldoende luchtig blijft en er geen langdurige wateroverlast ontstaat.
In lichte halfschaduw blijft 'Anne Thomson' eveneens goed bruikbaar. Daardoor kunt u de plant bijvoorbeeld aan de rand van heesterbeplanting of tussen licht transparante struiken toepassen.
Geef de plant voldoende ruimte. Wanneer andere krachtige vaste planten direct boven op de basis groeien, kan 'Anne Thomson' moeilijker zijn losse, wevende karakter ontwikkelen.
7. Toepassing en combinaties met ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Door zijn lange bloei en losse groeiwijze past Geranium 'Anne Thomson' uitstekend in gemengde vasteplantenborders. Ook in een cottage garden, natuurlijke border of als onderbeplanting bij rozen en heesters komt de plant goed tot zijn recht.
Mooie combinaties ontstaan bijvoorbeeld met:
- salie (Salvia)
- kattenkruid (Nepeta)
- vrouwenmantel (Alchemilla mollis)
- sierui (Allium)
- zonnehoed (Echinacea)
- ijzerhard (Verbena bonariensis)
- duizendblad (Achillea)
- siergrassen
De krachtige magenta bloemkleur combineert bijzonder mooi met zachtere paarse, blauwe en lila tinten. Daarnaast kan geelgroen blad het donkere bloemhart en de magenta kroonbladen extra laten spreken.
Ook tussen siergrassen werkt 'Anne Thomson' goed. De bloemstengels kunnen zich tussen het fijne grasblad bewegen, waardoor de bloemen verspreid in plaats van geconcentreerd verschijnen.
Ontwerptip: behandel 'Anne Thomson' niet als een keurige groep die binnen een denkbeeldige cirkel moet blijven. Geef de plant juist ruimte om gedeeltelijk tussen zijn buren door te groeien.
Stel bijvoorbeeld dat u drie groepen vaste planten naast elkaar hebt: salie, siergras en zonnehoed. Wanneer alle drie duidelijk gescheiden blijven, leest het oog drie afzonderlijke plantvakken. Plant u daar enkele exemplaren 'Anne Thomson' tussen, dan verschijnen dezelfde magenta bloemen binnen en rondom verschillende groepen.
Daardoor ontstaat een visuele verbinding.
Dit principe noemen we weven. Een weefplant herhaalt zich niet alleen op verschillende plekken, maar trekt met zijn groei als het ware lijnen tussen andere planten.
Gebruik zulke planten vooral tussen soorten met een duidelijkere polvorm. Het contrast tussen vaste planten die netjes op hun plek blijven en een soort die er los tussendoor groeit, maakt een border natuurlijker.
Pas het principe wel met mate toe. Wanneer te veel verschillende planten door elkaar weven, verdwijnt de structuur. Eén of twee goede weefplanten kunnen juist genoeg zijn om afzonderlijke groepen tot één geheel te maken.
8. Groeiwijze en onderhoud van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' groeit krachtig, maar blijft overzichtelijker dan 'Ann Folkard'. De stengels spreiden zich rondom de basis en kunnen gedeeltelijk over of tussen andere planten groeien.
Normaal gesproken vraagt de plant weinig snoei. Verwijder beschadigd of onaantrekkelijk blad wanneer dat nodig is.
Tijdens een langdurige droge periode kan het blad in de zomer minder mooi worden. Geef dan voldoende water. Een laag compost of organische mulch helpt bovendien om vocht in de bodem vast te houden.
Wanneer de plant later in het seizoen erg los of rommelig oogt, kunt u enkele lange stengels terugknippen. Daarmee stimuleert u een netter uiterlijk en nieuwe bladgroei. Knip echter niet automatisch de hele plant midden in de bloeiperiode terug, want daarmee verwijdert u ook veel bloemen en bloemknoppen.
Na de eerste vorst sterven de bovengrondse delen uiteindelijk af. U kunt het oude blad en de stengels in het late najaar verwijderen. Ook wachten tot het vroege voorjaar vormt een prima optie.
Een volwassen pol kunt u na enkele jaren delen wanneer deze te groot wordt of wanneer u nieuwe planten nodig hebt.
9. Vermeerdering van deze ooievaarsbek
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' kunt u eenvoudig vegetatief vermeerderen. Delen vormt daarvoor de meest praktische methode.
Graaf in het voorjaar of najaar een goed ontwikkelde plant uit en verdeel de wortelkluit in meerdere stukken. Zorg dat ieder deel voldoende gezonde wortels en groeipunten bevat. Plant de delen daarna direct opnieuw.
Ook basale stekken vormen een mogelijkheid. Neem hiervoor in het voorjaar jonge scheuten dicht bij de basis van de plant en laat deze in een geschikt stekmedium wortelen.
Vegetatieve vermeerdering heeft bij een cultivar als 'Anne Thomson' een belangrijk voordeel. De nieuwe planten behouden daarmee dezelfde eigenschappen als de oorspronkelijke cultivar.
Vermeerderen uit zaad is daarom niet de aangewezen methode wanneer u precies dezelfde plant wilt terugkrijgen. Zaailingen kunnen door de hybride achtergrond andere kenmerken vertonen.
10. Verwante soorten en cultivars van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Bij deze cultivar kunnen we hoofdstuk 10 niet op dezelfde manier invullen als bij een cultivar die duidelijk onder één botanische soort valt. Geranium 'Anne Thomson' is namelijk een hybride en draagt daarom geen soortnaam in de geaccepteerde botanische naam.
Binnen ons vaste plantenoverzicht nemen we in hoofdstuk 10 alleen de botanische soort en cultivars van diezelfde soort op. Het zou daarom botanisch niet consequent zijn om hier allerlei andere Geranium-soorten of cultivars te noemen alleen omdat ze qua uiterlijk, kleur of groeiwijze op 'Anne Thomson' lijken.
Ook 'Ann Folkard' hoort om die reden niet in deze lijst, ondanks de nauwe verwantschap en dezelfde oudercombinatie.
Voor deze pagina blijft hoofdstuk 10 daarom bewust beperkt tot:
- Geranium 'Anne Thomson' – krachtige maar relatief compacte hybride met geelgroen jong blad en magenta tot violetrode bloemen met een zeer donker hart.
Zo houden we de plantenencyclopedie ook bij complexe tuinhybriden botanisch consequent en voorkomen we dat een hoofdstuk met ‘verwante cultivars’ ongemerkt verandert in een algemene lijst met vergelijkbare ooievaarsbekken.
11. Bijen en biodiversiteit van ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson') levert door zijn lange bloeiperiode een waardevolle bijdrage aan een insectvriendelijke border. De open bloemen maken nectar en stuifmeel gemakkelijk bereikbaar voor bijen en andere bestuivende insecten.
Vooral de combinatie van veel bloemen en een lange bloeiperiode maakt 'Anne Thomson' interessant. Vanaf het begin van de zomer verschijnen voortdurend nieuwe magenta bloemen. Daardoor vormt de plant gedurende verschillende maanden een voedselbron in de border.
Combineer ooievaarsbek met planten die vóór en na de hoofdbloei nectar en stuifmeel aanbieden. Voorjaarsbloeiers, zomerbloeiers en late herfstbloeiers kunnen samen een vrijwel aaneengesloten bloeiperiode creëren.
Ook de groeiwijze draagt bij aan een gevarieerde beplanting. De losse stengels groeien tussen andere vaste planten en bedekken daarbij een gedeelte van de bodem. Hierdoor ontstaan verschillende hoogtes en kleine beschutte plekken tussen het blad.
Laat in een natuurlijke border bovendien gerust een gedeelte van afgestorven plantenmateriaal tot het voorjaar staan. Tussen oude stengels en bladeren vinden kleine dieren beschutting. Ruim de border daarom niet automatisch volledig op zodra de eerste nachtvorst verschijnt.
Biodiversiteitstip: gebruik 'Anne Thomson' tussen verschillende groepen insectvriendelijke planten. De lange bloei helpt niet alleen om de groepen visueel met elkaar te verbinden, maar kan ook verschillende bloeiperioden met elkaar verbinden.
12. Problemen en ziekten van deze ooievaarsbek
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' is een sterke vaste plant die doorgaans weinig last heeft van ernstige ziekten of plagen. Op een geschikte standplaats vraagt de plant daarom weinig extra aandacht.
Problemen ontstaan eerder door ongunstige groeiomstandigheden. Langdurig natte en slecht doorlatende grond kan de wortels verzwakken. Kies daarom een bodem die voldoende vocht vasthoudt, maar overtollig regenwater ook gemakkelijk afvoert.
Tijdens lange droge en warme perioden kan het blad daarentegen voortijdig lelijk worden. Vooral op een zonnige standplaats helpt het om de bodem niet volledig te laten uitdrogen. Een laag organische mulch houdt het bodemvocht langer vast.
Jonge bladeren kunnen incidenteel vraatschade vertonen. Een paar beschadigde bladeren hebben weinig invloed op een gezonde volwassen plant. In een natuurlijke tuin hoeft u daarom niet bij iedere beschadiging direct in te grijpen.
Wanneer oudere stengels later in de zomer uiteen vallen of over andere planten gaan liggen, gaat het meestal niet om een ziekte. Dit hoort gedeeltelijk bij de losse groeiwijze van 'Anne Thomson'. Knip storende stengels eventueel terug of gebruik omliggende planten als natuurlijke steun.
In het najaar sterft de plant bovengronds af. Ook dat vormt een normaal onderdeel van de jaarlijkse groeicyclus. In het voorjaar verschijnt vanuit de ondergrondse basis opnieuw fris blad.
13. Veelgestelde vragen over ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Wanneer bloeit ooievaarsbek 'Anne Thomson'?
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' begint meestal rond juni te bloeien. Vervolgens verschijnen gedurende de zomer voortdurend nieuwe bloemen. Onder gunstige omstandigheden kan de bloei tot september of oktober doorgaan.
Hoe hoog wordt ooievaarsbek 'Anne Thomson'?
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' bereikt meestal ongeveer 40 tot 50 cm hoogte. De losse bloemstengels kunnen zich 50 tot 100 cm in de breedte verspreiden. Geef de plant daarom voldoende ruimte tussen zijn buren.
Is ooievaarsbek 'Anne Thomson' winterhard?
Ja. Ooievaarsbek 'Anne Thomson' is zeer goed winterhard en kan Nederlandse en Belgische winters zonder bijzondere bescherming doorstaan. De bovengrondse plantendelen sterven in de winter af en verschijnen in het voorjaar opnieuw.
Is ooievaarsbek 'Anne Thomson' wintergroen?
Nee. Ooievaarsbek 'Anne Thomson' is bladverliezend. In het najaar sterven blad en stengels af. Vanuit de ondergrondse plantbasis ontwikkelt zich in het voorjaar nieuw blad.
Kan ooievaarsbek 'Anne Thomson' in de halfschaduw?
Ja. Ooievaarsbek 'Anne Thomson' groeit zowel in de zon als in lichte halfschaduw. Op een zonnige plek vraagt de plant tijdens lange droge perioden iets meer aandacht voor voldoende bodemvocht.
Welke grond heeft deze ooievaarsbek nodig?
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' groeit goed in een normale tot humusrijke tuingrond. De bodem mag redelijk voedselrijk zijn en voldoende vocht vasthouden. Zorg wel voor een goede afwatering, want langdurig natte grond past minder goed bij deze vaste plant.
Moet ik Geranium'Anne Thomson' snoeien?
Echte snoei is niet noodzakelijk. Verwijder eventueel storende of beschadigde stengels tijdens het groeiseizoen. In het late najaar of vroege voorjaar kunt u afgestorven blad en oude stengels opruimen.
Kan ik deze ooievaarsbek delen?
Ja. Een volwassen pol kunt u in het voorjaar of najaar delen. Graaf de plant uit, verdeel de wortelkluit in verschillende stukken en plant de delen direct opnieuw. Zo krijgt u planten met dezelfde eigenschappen als de oorspronkelijke 'Anne Thomson'.
Is ooievaarsbek 'Anne Thomson' aantrekkelijk voor bijen?
Ja. De open bloemen leveren nectar en stuifmeel en trekken daardoor bijen en andere bestuivende insecten aan. De lange bloeiperiode vergroot de waarde van 'Anne Thomson' binnen een insectvriendelijke beplanting.
Met welke planten combineert ooievaarsbek 'Anne Thomson' mooi?
Ooievaarsbek 'Anne Thomson' combineert mooi met onder andere salie, kattenkruid, siergrassen, vrouwenmantel, zonnehoed, ijzerhard en sierui. Vooral blauwe, paarse en lila bloemkleuren vormen een fraaie combinatie met de krachtige magenta bloemen en het donkere hart.
14. Conclusie over ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson')
Ooievaarsbek (Geranium 'Anne Thomson') is een sterke, langbloeiende vaste plant met opvallende magenta bloemen en een bijna zwart hart. Het geelgroene jonge blad geeft de plant daarnaast al vroeg in het seizoen extra sierwaarde.
De cultivar groeit breed en los, maar blijft overzichtelijker dan de sterk verwante 'Ann Folkard'. Daardoor past 'Anne Thomson' uitstekend tussen andere vaste planten. Zon of lichte halfschaduw en een humusrijke, goed doorlatende bodem bieden goede groeiomstandigheden.
Veel onderhoud vraagt de plant niet. Verwijder alleen storende of afgestorven stengels en deel oudere pollen wanneer dat nodig is. Daarnaast leveren de open bloemen gedurende een lange periode nectar en stuifmeel aan bestuivende insecten.
Voor het beplantingsplan ligt de grootste kwaliteit echter in de wevende groeiwijze. 'Anne Thomson' hoeft niet als een keurige afzonderlijke groep in de border te staan. De bloemstengels mogen juist tussen salvia's, siergrassen, zonnehoeden en andere vaste planten verschijnen.
Daardoor ontstaan op verschillende plekken dezelfde magenta bloemen. Het oog verbindt deze bloemen automatisch met elkaar en afzonderlijke plantengroepen gaan visueel sterker bij elkaar horen.
Juist dat maakt een goede weefplant zo waardevol. De plant vult niet alleen een stukje grond, maar verbindt verschillende onderdelen van de beplanting tot één geheel.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
