Muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve'), of gewone steenraket, is een langbloeiende, halfheesterachtige vaste plant met grijsgroen blad en paars-mauve bloemen. De eerste bloemen verschijnen vaak al in het voorjaar. Vervolgens kan de bloei maandenlang doorgaan en bij zacht weer zelfs tot diep in het najaar aanhouden. Daardoor behoort deze muurbloem tot de langst bloeiende planten voor een zonnige border.
Ook buiten de bloeiperiode blijft Erysimum 'Bowles's Mauve' aantrekkelijk. De smalle grijsgroene bladeren blijven tijdens zachte winters grotendeels aan de plant en vormen een compacte, bossige structuur. Bovendien bezoeken bijen, hommels en vlinders graag de bloemen. Een warme, zonnige standplaats met goed doorlatende grond geeft de beste resultaten. Op deze pagina leest u alles over de herkomst, groeiwijze, standplaats, bloei, verzorging, winterhardheid en toepassingen van Erysimum 'Bowles's Mauve'.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Erysimum behoort tot de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Binnen het geslacht komen verschillende soorten voor in Europa, Noord-Afrika, Azië en Noord-Amerika. Veel soorten groeien van nature op zonnige, stenige en goed doorlatende plaatsen. Die voorkeur zien we ook duidelijk terug bij 'Bowles's Mauve'.
De cultivarnaam verwijst naar de Britse plantenkenner en tuinier Edward Augustus Bowles. Het tweede deel van de naam, 'Mauve', beschrijft de kenmerkende paarsachtige bloemkleur.
De precieze botanische afstamming van 'Bowles's Mauve' is niet geheel duidelijk. Daarom is het beter om deze plant in onze encyclopedie simpelweg als Erysimum 'Bowles's Mauve' te vermelden en geen soortnaam toe te voegen.
De Nederlandse naam muurbloem verwijst naar de voorkeur van verschillende Erysimum-soorten voor droge, stenige groeiplaatsen. Ook in de tuin doet 'Bowles's Mauve' het uitstekend bij een zonnige muur, in een grindborder of op een andere warme plek.
2. Algemene informatie over muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Wetenschappelijke naam: Erysimum 'Bowles's Mauve'
Nederlandse naam: muurbloem
Plantenfamilie: Brassicaceae
Planttype: kortlevende vaste plant / halfheester
Hoogte: ongeveer 60–80 cm
Breedte: ongeveer 50–70 cm
Plantdichtheid: ongeveer 3–5 planten per m²
Groeiwijze: bossig, opgaand en sterk vertakt
Toepassing: zonnige border, grindtuin, rotstuin, gevelborder en mediterrane beplanting
Winterhard: redelijk tot goed winterhard; gevoelig voor strenge vorst in combinatie met natte grond
Winterhardheidszone: ongeveer USDA 7–8
Standplaats: volle zon
Bodem: goed doorlatend, bij voorkeur matig voedselrijk tot vrij schraal en niet langdurig nat
Blad: smal, lancetvormig en grijsgroen
Wintergroen: ja, meestal wintergroen tot halfwintergroen
Bloeiperiode: ongeveer april tot en met oktober; bij zacht weer soms langer
Bloemkleur: mauve, paars tot paarsroze
Bloemvorm: kleine viertallige bloemen in langgerekte trossen
3. Uiterlijk en kenmerken van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve') vormt een bossige, sterk vertakte plant met smalle grijsgroene bladeren. De basis van oudere planten krijgt geleidelijk een houtachtig karakter. Daardoor houdt de plant qua uiterlijk het midden tussen een vaste plant en een kleine halfheester.
Vanuit de vertakte scheuten ontwikkelen zich lange bloemstelen met talrijke kleine bloemen. De plant bereikt doorgaans ongeveer 60 tot 80 cm hoogte en kan 50 tot 70 cm breed uitgroeien. Op een zonnige standplaats ontstaat meestal een vrij compacte, ronde plant.
De combinatie van grijsgroen blad en paars-mauve bloemen geeft 'Bowles's Mauve' een karakteristieke uitstraling. Bovendien blijft de plant tijdens zachte winters grotendeels groen. Daardoor behoudt hij ook buiten de hoofdbloei een duidelijke aanwezigheid in de border.
4. Blad en sierwaarde van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Het blad is smal, lancetvormig en grijsgroen. De bladeren staan dicht langs de vertakte stengels en vormen daardoor een fijne, rustige achtergrond voor de bloemen.
De grijsgroene bladkleur combineert gemakkelijk met zowel koele als warme bloemkleuren. Naast paarse en blauwe bloemen ontstaat bijvoorbeeld een harmonieus beeld, terwijl combinaties met geel, oranje of zachtroze juist meer contrast geven.
Tijdens zachte winters behoudt Erysimum 'Bowles's Mauve' veel blad. Strenge vorst, koude wind en vooral natte wintergrond kunnen echter schade veroorzaken. Daarom speelt de standplaats een grote rol bij de kwaliteit van het winterbeeld.
De plant biedt daarnaast maandenlang sierwaarde door zijn uitzonderlijk lange bloeiperiode. Daardoor kan één exemplaar verschillende opeenvolgende bloeifasen in een border met elkaar verbinden.
5. Bloei van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem 'Bowles's Mauve' begint vaak vanaf april te bloeien. Vervolgens kan de plant gedurende de zomer en herfst nieuwe bloemen blijven produceren. Bij zacht weer houdt de bloei soms zelfs tot laat in het jaar aan.
De kleine bloemen hebben vier kroonbladen, zoals kenmerkend is voor planten uit de kruisbloemenfamilie. Ze staan in langgerekte bloemtrossen aan de uiteinden van de scheuten.
De bloemkleur ligt tussen mauve, paars en paarsroze. Tijdens het ouder worden kunnen de bloemen enigszins van tint veranderen. Daardoor toont een rijkbloeiende plant vaak verschillende nuances tegelijkertijd.
Juist de combinatie van een lange bloeiperiode en een opvallende maar gemakkelijk combineerbare bloemkleur verklaart de populariteit van deze cultivar. Bovendien trekken de bloemen gedurende een lange periode bestuivende insecten aan.
6. Standplaats en bodem voor muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem verlangt een zonnige en bij voorkeur warme standplaats. Een plek op het zuiden of westen, bijvoorbeeld langs een muur of tussen bestrating en grind, biedt vaak goede omstandigheden.
De bodem moet vooral goed doorlatend zijn. 'Bowles's Mauve' verdraagt een relatief droge en schrale grond beter dan een zware bodem die tijdens de winter langdurig nat blijft. Vooral de combinatie van kou en veel bodemvocht kan de levensduur verkorten.
Een zeer voedselrijke bodem is niet nodig. Te veel voeding stimuleert bovendien zachte groei, waardoor de plant minder compact kan blijven. Een normale, goed doorlatende tuingrond voldoet meestal prima.
Op zware kleigrond vraagt de afwatering extra aandacht. Kies bijvoorbeeld een iets verhoogde plek of verbeter de structuur van de bodem. Een beschutte standplaats helpt daarnaast tegen koude winterwind.
7. Toepassing en combinaties met muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Door zijn lange bloeiperiode past Erysimum 'Bowles's Mauve' uitstekend in zonnige borders. Ook in grindtuinen, gevelborders en mediterrane beplantingen komt de plant goed tot zijn recht.
Mooie combinaties ontstaan bijvoorbeeld met:
- salie (Salvia nemerosa)
- kattenkruid (Nepeta 'Purssian Blue')
- lavendel (Lavandula)
- ooievaarsbek (Geranium)
- duizendblad (Achillea)
- sierui (Allium 'Ambassador')
- vedergras (Stipa tenuissima 'Pony Tails')
- ijzerhard (Verbena)
Combineer de plant vooral met soorten die op verschillende momenten hun bloeipiek bereiken. De muurbloem kan dan als terugkerende paarse kleur door een groot gedeelte van het seizoen zichtbaar blijven.
Ontwerptip: Bij het maken van een beplantingsplan kijk ik niet alleen naar de bloeitijd, maar ook naar de duur van de bloei. Tien planten die allemaal drie weken spectaculair bloeien, kunnen samen nog steeds een border opleveren die een deel van het jaar weinig kleur heeft. Daarom voeg ik graag enkele langbloeiers toe. Erysimum 'Bowles's Mauve' kan bijvoorbeeld al tussen de voorjaarsbloeiers beginnen en vervolgens naast zomer- en nazomerbloeiers doorgaan. Zo vormt één bloemkleur een visuele verbinding tussen verschillende seizoenen. Langbloeiers gebruik ik daarom graag als de rode draad door een beplantingsplan.
8. Groeiwijze en onderhoud van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem groeit bossig en vertakt zich sterk. Oudere stengels verhouten geleidelijk aan de basis. De plant leeft doorgaans minder lang dan veel klassieke vaste planten. Houd daarom rekening met een levensduur van enkele jaren, al kunnen gezonde exemplaren op een gunstige standplaats langer meegaan.
Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemtrossen als u een verzorgde plant wilt behouden. Daarmee stimuleert u bovendien de vorming van nieuwe zijscheuten en bloemen.
Wees voorzichtig met sterke snoei in het oude, kale hout. Daaruit loopt de plant niet altijd gemakkelijk opnieuw uit. Kort daarom liever jonge, groene scheuten licht in om een compacte vorm te behouden.
Een zonnige, droge standplaats helpt eveneens om de groei stevig en compact te houden. Veel bemesting heeft deze plant niet nodig.
9. Vermeerdering van muurbloem
Stekken vormt de beste methode om Erysimum 'Bowles's Mauve' te vermeerderen. Neem daarvoor gezonde, niet-bloeiende jonge scheuten en laat deze in een luchtig stekmedium wortelen.
Vegetatieve vermeerdering heeft bij deze cultivar bovendien een belangrijk voordeel: de nieuwe planten behouden dezelfde eigenschappen als de moederplant.
Omdat 'Bowles's Mauve' relatief kortlevend kan zijn, is het interessant om tijdig enkele stekken te nemen. Zo kunt u een ouder exemplaar later gemakkelijk vervangen zonder opnieuw een grote plant te hoeven aanschaffen.
10. Verwante cultivars van Erysimum 'Bowles's Mauve'
Bij deze plant wijkt hoofdstuk 10 iets af van onze gebruikelijke soortenpagina's. 'Bowles's Mauve' heeft namelijk geen algemeen aanvaarde soortaanduiding die we zonder voorbehoud aan de cultivarnaam kunnen koppelen. Daarom maken we hier geen lijst met cultivars van dezelfde botanische soort.
- Erysimum 'Bowles's Mauve'
Andere cultivars binnen het geslacht Erysimum kunnen botanisch een andere of onzekere afstamming hebben. We nemen ze daarom niet automatisch als verwante cultivars op. Zo houden we de plantenencyclopedie botanisch zo zuiver mogelijk.
11. Bijen en biodiversiteit van muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve') heeft veel waarde voor bestuivende insecten. Bijen, hommels en vlinders bezoeken de bloemen graag voor nectar. Vooral de uitzonderlijk lange bloeiperiode maakt deze plant interessant voor een insectvriendelijke tuin.
De eerste bloemen kunnen al in april verschijnen. Vervolgens produceert de plant gedurende de zomer voortdurend nieuwe bloemtrossen en bij zacht weer gaat de bloei tot ver in het najaar door. Daardoor biedt één plant gedurende een groot deel van het tuinseizoen voedsel aan insecten.
Combineer muurbloem met planten die vroeg in het voorjaar of juist laat in het najaar bloeien. Zo ontstaat een langere aaneengesloten periode waarin bestuivende insecten voedsel kunnen vinden.
Ook de zonnige, warme standplaats speelt een rol. Op zulke plekken zijn veel insecten actief. Daardoor past 'Bowles's Mauve' uitstekend in een zonnige insectenborder met bijvoorbeeld lavendel, kattenkruid, salie en ijzerhard.
12. Problemen en ziekten van muurbloem
Muurbloem kent weinig ernstige problemen wanneer de plant op een zonnige en goed doorlatende plek staat. Toch is 'Bowles's Mauve' geen bijzonder langlevende vaste plant. Na enkele jaren kan de plant minder compact groeien of geheel uitvallen.
Vooral een natte winter vormt een risico. De wortels verdragen langdurig natte grond slecht en de houtige basis kan onder ongunstige omstandigheden achteruitgaan. Zorg daarom voor een goede afwatering en vermijd plekken waar regenwater lang blijft staan.
Strenge vorst kan eveneens schade veroorzaken, vooral op een open en winderige standplaats. Een warme plek bij een muur biedt daarom vaak betere omstandigheden dan een koude, onbeschutte plaats.
Daarnaast kunnen bladluizen jonge scheuten aantasten. Ook rupsen van verschillende vlindersoorten kunnen van het blad eten, omdat Erysimum tot de kruisbloemenfamilie behoort. Een beperkte vraat veroorzaakt meestal weinig schade en hoort bovendien bij een tuin waarin ook insecten een plek krijgen.
Controleer bij een plant die plotseling achteruitgaat daarom eerst de groeiomstandigheden. Te veel vocht, een te zware bodem of een koude standplaats veroorzaken bij muurbloem vaak eerder problemen dan ziekten of plagen.
13. Veelgestelde vragen over muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Is muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve') winterhard?
Muurbloem 'Bowles's Mauve' is redelijk winterhard, maar vooral natte wintergrond kan problemen veroorzaken. Op een goed doorlatende en beschutte standplaats komt de plant meestal beter door een koude winter. De combinatie van strenge vorst en veel bodemvocht vergroot de kans op uitval.
Is muurbloem ('Bowles's Mauve') een vaste plant?
Ja. Muurbloem 'Bowles's Mauve' groeit als een kortlevende vaste plant met een halfheesterachtig karakter. Oudere stengels verhouten aan de basis. Reken niet automatisch op dezelfde levensduur als bij veel andere vaste planten. Op een goede standplaats kan een exemplaar echter meerdere jaren mooi blijven.
Hoe lang bloeit muurbloem?
De bloei begint vaak in april en kan tot oktober doorgaan. Tijdens zachte jaren verschijnen soms zelfs later in het najaar nog bloemen. Daarmee behoort muurbloem 'Bowles's Mauve' tot de langst bloeiende planten voor een zonnige border.
Waar kan ik muurbloem ('Bowles's Mauve') het beste planten?
Kies een warme plek in de volle zon. Een standplaats bij een zonnige muur, in een grindtuin, gevelborder of verhoogd plantvak past uitstekend bij muurbloem. Beschutting tegen koude wind helpt de plant bovendien tijdens de winter.
Welke grond heeft muurbloem nodig?
Muurbloem groeit het beste in goed doorlatende grond. Een matig voedselrijke tot vrij schrale bodem voldoet prima. Vermijd vooral grond die in de winter langdurig nat blijft. Op zware kleigrond helpt het om de afwatering te verbeteren of een iets verhoogde plantplaats te kiezen.
Hoe hoog wordt muurbloem ('Bowles's Mauve')?
Muurbloem 'Bowles's Mauve' bereikt doorgaans een hoogte van ongeveer 60 tot 80 cm. Een volwassen plant kan ongeveer 50 tot 70 cm breed worden. De uiteindelijke afmetingen hangen onder andere af van de standplaats en groeiomstandigheden.
Blijft muurbloem ('Bowles's Mauve') groen in de winter?
Tijdens zachte winters behoudt muurbloem 'Bowles's Mauve' meestal een groot deel van zijn grijsgroene blad. Bij strengere vorst kan het blad schade oplopen of gedeeltelijk verdwijnen. Een zonnige en beschutte groeiplaats verbetert het winterbeeld.
Moet ik muurbloem 'Bowles's Mauve' snoeien?
Een zware snoeibeurt is meestal niet verstandig. Vooral oud en kaal hout loopt niet altijd gemakkelijk opnieuw uit. Verwijder uitgebloeide bloemtrossen en kort jonge, groene scheuten eventueel licht in. Daarmee houdt u de plant compacter en stimuleert u nieuwe vertakkingen.
Kan ik muurbloem zelf vermeerderen?
Ja. Stekken vormt de geschiktste methode. Gebruik jonge, gezonde en niet-bloeiende scheuten. Omdat het om een cultivar gaat, behouden gestekte planten de eigenschappen van de moederplant. Stekken is bovendien handig om tijdig een opvolger voor een ouder exemplaar te kweken.
Is muurbloem aantrekkelijk voor bijen en vlinders?
Ja. Bijen, hommels en vlinders bezoeken de bloemen voor nectar. Vooral de lange bloeiperiode vergroot de waarde voor bestuivende insecten. Combineer muurbloem met vroeg- en laatbloeiende soorten om gedurende een nog groter gedeelte van het seizoen voedsel aan insecten te bieden.
14. Conclusie over muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve')
Muurbloem (Erysimum 'Bowles's Mauve') combineert een uitzonderlijk lange bloeiperiode met een aantrekkelijke paars-mauve bloemkleur en grijsgroen blad. Vanaf het voorjaar tot ver in de herfst kan de plant kleur aan een zonnige border geven. Bovendien trekt de lange bloei gedurende een groot deel van het tuinseizoen bijen, hommels en vlinders aan.
Een zonnige, warme standplaats en vooral een goed doorlatende bodem bepalen voor een belangrijk deel het succes. Muurbloem verdraagt droge omstandigheden beter dan langdurig natte grond. Houd daarnaast rekening met het kortlevende karakter en snoei niet hard terug in oud hout.
Voor een beplantingsplan heeft 'Bowles's Mauve' nog een extra kwaliteit. De plant vormt door zijn maandenlange bloei een verbinding tussen verschillende bloeipieken. Voorjaarsbloeiers verdwijnen, zomerplanten nemen het beeld over en later verschijnen de nazomerbloeiers, terwijl dezelfde paarse muurbloem steeds opnieuw voor samenhang zorgt. Juist daardoor is muurbloem een bijzonder bruikbare plant om als rode draad door een zonnige border te gebruiken.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
