Herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’), in de plantenhandel vooral bekend als Aster dumosus ‘Schneekissen’, is een lage vaste plant met een opvallend rijke herfstbloei. De cultivar vormt een compacte, breed afgeronde pol die tijdens de bloei bijna volledig onder kleine witte bloemen verdwijnt.
In Nederlandse en Belgische kwekerscatalogi staat de plant meestal als Aster dumosus ‘Schneekissen’ of kortweg Aster ‘Schneekissen’ vermeld. De RHS accepteert echter Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’ als de actuele naam. Daarom gebruiken we deze naam voor onze encyclopedie, terwijl we de bekende handelsnaam als synoniem en zoekterm behouden.
De plant wordt doorgaans ongeveer 25 tot 40 centimeter hoog. Op een voedselrijke en voldoende vochtige standplaats kan de hoogte echter oplopen tot ongeveer 50 centimeter. Door de sterke vertakking ontstaat bovendien een vrijwel halfronde plantvorm.
Vanaf de late zomer verschijnen talloze kleine, witte bloemhoofdjes met gele harten. Daardoor verandert de groene pol geleidelijk in een helder bloeikussen. Sommige bloemen tonen bij het openen een zeer lichte lila zweem, maar vervolgens overheerst een vrijwel witte indruk.
Voor het tuinontwerp kiezen we daarom een principe dat zowel de lage kussenvorm als de heldere bloemkleur benut: gebruik ‘Schneekissen’ als een laag wit bloeikussen dat donkere herfstbeplantingen verlicht en verzacht.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’ behoort tot de familie Asteraceae. De botanische soort Symphyotrichum novi-belgii komt oorspronkelijk uit het oosten van Noord-Amerika. Daar groeit deze soort vooral op open, zonnige en vaak enigszins vochtige plaatsen.
De cultivar ‘Schneekissen’ behoort tot de lage, compact groeiende tuinselecties. De precieze veredelingsgeschiedenis en introductiedatum zijn echter niet goed gedocumenteerd. Daarom vermelden we geen kweker of introductiejaar zonder betrouwbare registratie.
De Duitse cultivarnaam ‘Schneekissen’ betekent letterlijk sneeuwkussen. Deze naam beschrijft het uiterlijk van de plant tijdens de hoofdbloei. De lage, afgeronde pol raakt dan namelijk bedekt met zoveel witte bloemen dat hij op een kussen van sneeuw lijkt.
In Engelstalige bronnen verschijnen soms de vertaalde namen ‘Snow Cushion’ en ‘Snow Pillow’. Dit zijn echter vertalingen of alternatieve handelsnamen. De oorspronkelijke cultivarnaam blijft daarom ‘Schneekissen’.
De geslachtsnaam Symphyotrichum is samengesteld uit Griekse woorden voor samengegroeid en haar. Deze naam verwijst naar botanische kenmerken van het vruchtpluis. De vroegere geslachtsnaam Aster betekent daarentegen ster en verwijst naar de stervormige bloemhoofdjes.
De soortaanduiding novi-belgii betekent letterlijk van Nieuw-België. Daarmee wordt niet naar het huidige België verwezen, maar naar Nieuw-Nederland, het voormalige Nederlandse koloniale gebied aan de oostkust van Noord-Amerika. De historische benaming omvatte onder andere het gebied rond het huidige New York.
Veel Noord-Amerikaanse asters werden vroeger bij het geslacht Aster ingedeeld. Botanisch onderzoek leidde echter tot een herindeling. Daardoor veranderde Aster novi-belgii in Symphyotrichum novi-belgii.
In de vasteplantenhandel bleef de oudere naam echter sterk ingeburgerd. Bovendien werd ‘Schneekissen’ lange tijd bij de zogenoemde Aster dumosus-groep geplaatst. Daardoor komt de cultivar nog steeds veelvuldig voor als Aster dumosus ‘Schneekissen’.
Voor onze encyclopedie gebruiken we daarom de geaccepteerde naam Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’. Tegelijkertijd behouden we Aster dumosus ‘Schneekissen’, Aster novi-belgii ‘Schneekissen’ en Aster ‘Schneekissen’ als belangrijke synoniemen en zoektermen.
De Nederlandse naam herfstaster verwijst naar de late bloeiperiode. Daarnaast is kussenaster een passende aanvullende naam, omdat de cultivar een lage, brede en afgeronde plantvorm ontwikkelt.
2. Algemene informatie over herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Wetenschappelijke naam: Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’
Actuele RHS-notatie: Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’; deze naam heeft de status geaccepteerd
Nederlandse naam: herfstaster
Aanvullende Nederlandse naam: kussenaster
Synoniemen: Aster dumosus ‘Schneekissen’, Aster novi-belgii ‘Schneekissen’, Aster ‘Schneekissen’, Aster ‘Snow Pillow’ en Aster novi-belgii ‘Snow Cushion’
Plantenfamilie: Asteraceae
Planttype: kruidachtige, polvormende vaste plant
Herkomst botanische soort: oostelijk Noord-Amerika
Herkomst cultivar: niet betrouwbaar gedocumenteerd; waarschijnlijk een Europese, Duitstalige tuinselectie
Hoogte: ongeveer 25–40 cm; op gunstige standplaatsen soms tot circa 50 cm
Bladhoogte: ongeveer 20–30 cm
Breedte: ongeveer 30–50 cm
Plantdichtheid: ongeveer 6–9 planten per m²; houd circa 30–40 cm plantafstand aan
Groeiwijze: compact, dicht vertakt, breed afgerond en kussenvormend
Groeisnelheid: gemiddeld
Standplaats: zon tot lichte halfschaduw
Bodem: bij voorkeur vruchtbaar, humusrijk, gelijkmatig vochthoudend en goed doorlatend
Zuurgraad: zuur, neutraal of alkalisch
Blad: talrijk en dicht langs de sterk vertakte stengels geplaatst
Bladkleur: donkergroen tot middengroen
Bladvorm/structuur: smal, enkelvoudig en lancetvormig
Bloeiwijze: grote aantallen kleine, enkelvoudige en margrietachtige bloemhoofdjes
Bloemkleur: wit, soms bij het openen zeer licht lilakleurig, met een geel hart
Bloeiperiode: voornamelijk augustus tot oktober
Vruchten: kleine, droge nootachtige vruchten met fijn vruchtpluis
Wintergroen: nee, de bovengrondse delen sterven tijdens de winter af
Winterhardheid: goed; H6 en daardoor bestand tegen temperaturen van ongeveer -20 tot -15 °C
Bijen en insecten: de open bloemharten trekken onder andere bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders aan
Bijzonderheden: zeer compacte witbloeiende herfstaster die doorgaans goed bestand is tegen echte meeldauw
Bijzonder kenmerk – een sneeuwkussen dat de herfstborder verlicht
Tijdens de zomer vormt ‘Schneekissen’ eerst een compacte, halfronde massa van smalle groene bladeren. Vervolgens verschijnen vanaf de late zomer steeds meer witte bloemhoofdjes boven de pol.
Tijdens de hoofdbloei staan de bloemen zo dicht naast elkaar dat het blad grotendeels uit beeld verdwijnt. Daardoor verandert de plant in een helder wit kussen. De gele bloemharten voegen bovendien honderden kleine, warme kleurpunten aan dit lichte vlak toe.
Juist in een herfstborder heeft dat witte bloeikussen een bijzonder effect. Veel planten tonen in deze periode namelijk donkere paarse, koperrode of roodbruine tinten. ‘Schneekissen’ brengt daartussen licht en voorkomt daardoor dat de compositie zwaar wordt.
Plant meerdere exemplaren in een brede groep langs een pad of vooraan in de border. Zo groeien de afzonderlijke pollen visueel samen tot één golvende witte rand. Bovendien maakt de lage plantvorm de overgang tussen bestrating en hogere beplanting zachter.
Combineer de cultivar vervolgens met donkere verticale bloemaren, roodbruin verkleurende siergrassen of planten met stevige bloemschermen. Daardoor blijft het verschil tussen het lage witte kussen en de hogere omringende vormen duidelijk zichtbaar.
Het ontwerpprincipe voor deze plant luidt daarom: gebruik ‘Schneekissen’ als een laag wit bloeikussen dat donkere herfstbeplantingen verlicht en verzacht.
3. Uiterlijk en groeiwijze van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
‘Schneekissen’ groeit uit tot een lage, dicht vertakte pol. Vanuit de basis verschijnen talrijke rechtopgaande stengels, die zich vervolgens herhaaldelijk vertakken. Daardoor ontwikkelt de plant een compacte, breed afgeronde en bijna halfronde vorm.
De cultivar wordt doorgaans ongeveer 25 tot 40 centimeter hoog. Op een voedselrijke en voldoende vochtige standplaats kan hij echter een hoogte van circa 50 centimeter bereiken. De breedte bedraagt meestal 30 tot 50 centimeter.
Hoewel de stengels fijn zijn, blijft de plant doorgaans stevig staan. Daardoor heeft ‘Schneekissen’ meestal geen ondersteuning nodig. Op een te voedselrijke of sterk beschaduwde standplaats kunnen de stengels echter langer en losser worden.
Tijdens de zomer vormt de plant eerst een compact groen kussen. Vanaf augustus verschijnen vervolgens steeds meer bloemknoppen aan de uiteinden van de vertakkingen. Uiteindelijk raakt vrijwel de volledige bovenkant van de pol met witte bloemen bedekt.
Wanneer meerdere exemplaren naast elkaar staan, groeien de afzonderlijke pollen visueel samen. Zo ontstaat een lage, golvende rand die bijvoorbeeld langs een pad of vooraan in een border sterk tot zijn recht komt.
4. Blad van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
De bladeren van ‘Schneekissen’ zijn smal, enkelvoudig en lancetvormig. Ze staan dicht langs de sterk vertakte stengels. Daardoor krijgt de plant ook vóór de bloei een compacte en goed gevulde uitstraling.
Het blad is midden- tot donkergroen. Bovendien heeft het een vrij fijne structuur, waardoor het een rustige ondergrond voor de witte bloemen vormt. De donkere bladkleur versterkt tijdens de bloei bovendien het contrast met de lichte bloemhoofdjes.
‘Schneekissen’ wordt niet vanwege een opvallende geur aangeplant. Zowel het blad als de bloemen verspreiden namelijk nauwelijks een waarneembare geur. De belangrijkste sierwaarde ligt daarom in de compacte kussenvorm en de overvloedige witte bloei.
Deze herfstaster is niet wintergroen. Na de eerste stevige nachtvorsten verkleurt het blad en sterven de bovengrondse delen geleidelijk af. Toch kunnen de verdroogde stengels gedurende een deel van de winter blijven staan. Ze zorgen dan namelijk nog voor enige structuur in de border.
De cultivar heeft doorgaans een goede weerstand tegen echte meeldauw. Voldoende zon, lucht rond de planten en een gelijkmatig vochtige bodem helpen echter om het blad gezond te houden. Vermijd daarom zowel langdurige droogte als een te dichte beplanting.
5. Bloei van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
De bloei begint meestal in augustus of september en kan tot in oktober doorgaan. Daardoor brengt ‘Schneekissen’ licht in de border wanneer veel zomerbloeiende vaste planten al over hun hoogtepunt heen zijn.
De kleine, margrietachtige bloemhoofdjes bestaan uit witte lintbloemen rond een geel hart. Bij het openen kunnen de bloemen soms een zeer lichte lila zweem tonen. Vervolgens verbleekt die tint meestal, waardoor uiteindelijk een vrijwel wit bloembeeld ontstaat.
De bloemhoofdjes staan in grote aantallen aan de uiteinden van korte, vertakte stengels. Tijdens de hoofdbloei verdwijnen daardoor grote delen van het blad onder de bloemen. De gele bloemharten blijven echter zichtbaar en voegen een fijn patroon van warme stippen aan het witte vlak toe.
Hoewel ieder bloemhoofdje afzonderlijk vrij klein is, ontstaat door de grote hoeveelheid bloemen een krachtig effect. Juist de gezamenlijke massa bepaalt daarom de sierwaarde van deze cultivar.
De open bloemharten zijn bovendien gemakkelijk bereikbaar voor insecten. Bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders bezoeken de bloemen dan ook regelmatig. Dankzij de late bloeiperiode vormt ‘Schneekissen’ bovendien een waardevolle voedselbron in de nazomer en herfst.
Verwijder uitgebloeide bloemen wanneer een verzorgde uitstraling belangrijk is. Daardoor blijft het witte bloemkussen langer fris ogen. Voor de gezondheid van de plant is regelmatig uitgebloeide bloemen verwijderen echter niet noodzakelijk.
6. Standplaats en bodem voor herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Plant ‘Schneekissen’ bij voorkeur op een zonnige plaats. Daar blijft de groei compact en ontwikkelt de cultivar de meeste bloemen. Lichte halfschaduw is eveneens mogelijk, hoewel de plant daar doorgaans iets losser groeit en minder uitbundig bloeit.
De bodem mag vruchtbaar, humusrijk en gelijkmatig vochthoudend zijn. Tegelijkertijd moet overtollig water gemakkelijk kunnen wegzakken. Vooral tijdens de winter verdraagt deze herfstaster langdurig natte grond namelijk slecht.
Laat de bodem tijdens warme en droge perioden niet volledig uitdrogen. Droogtestress kan de bloei beperken en bovendien de kans op echte meeldauw vergroten. Geef daarom zo nodig ruim water bij de wortels.
Een dunne laag compost helpt om vocht vast te houden en verbetert tegelijkertijd de bodemstructuur. Gebruik echter niet te veel stikstofrijke mest. Daardoor kunnen de stengels namelijk langer, zachter en minder compact worden.
‘Schneekissen’ groeit op zure, neutrale en kalkrijke grond. Daardoor is de cultivar in uiteenlopende tuinen toepasbaar. Voldoende licht, een regelmatige vochtvoorziening en een goede drainage zijn uiteindelijk belangrijker dan de precieze zuurgraad.
Houd bij het planten ongeveer 30 tot 40 centimeter afstand aan. Voor een snel sluitend bloemvlak zijn circa zes tot negen planten per vierkante meter geschikt. Wanneer de afzonderlijke kussenvormen zichtbaar moeten blijven, kunt u echter iets ruimer planten.
7. Toepassing en combinaties met herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Door zijn geringe hoogte is ‘Schneekissen’ vooral geschikt voor de voorrand van een zonnige border. Daarnaast kan de cultivar langs een tuinpad, bij een terras, in een rotstuin of in een ruime plantenbak worden gebruikt.
Eén afzonderlijke plant vormt een herkenbare, afgeronde pol. Een grotere groep geeft echter een veel sterker effect. Plant daarom bijvoorbeeld vijf, zeven of negen exemplaren in een brede, licht gebogen vorm. Uiteindelijk groeien de afzonderlijke pollen dan visueel samen tot één golvend wit bloemvlak.
Het wit van ‘Schneekissen’ werkt goed als rustpunt tussen verzadigde herfstkleuren. Bovendien blijven donkere paarse, wijnrode en roodbruine tinten naast het witte bloemkussen beter herkenbaar. Verticale bloemaren en luchtige siergrassen zorgen daarnaast voor vormcontrast.
Geschikte combinatieplanten zijn:
- Duizendknoop (Persicaria amplexicaulis ‘Blackfield’) – de smalle donkerrode bloemaren vormen een sterk kleur- en vormcontrast met het witte bloeikussen.
- Dropplant (Agastache ‘Blue Boa’) – de opgaande paarsblauwe bloemaren brengen hoogte en een duidelijke verticale richting in de combinatie.
- Bossalie (Salvia nemorosa ‘Caradonna’) – de donkerpaarse stengels en bloemaren zorgen eerder in het seizoen voor contrast en blijven daarna als structuur zichtbaar.
- Hemelsleutel (Hylotelephium ‘Matrona’) – de stevige roodpaarse stengels en oudroze bloemschermen voegen een warm en robuust element toe.
- Chinees prachtriet (Miscanthus sinensis ‘Morning Light’) – het fijne, zilvergerande blad vormt een lichte en luchtige achtergrond voor de compacte herfstaster.
- Purperklokje (Heuchera ‘Obsidian’) – het vrijwel zwarte blad benadrukt het wit van de bloemen en kan bovendien als donkere voorrand worden toegepast.
- Vingergras (Panicum virgatum ‘Rehbraun’) – de luchtige pluimen en roodbruine herfstkleur voegen beweging, hoogte en warmte toe.
- IJzerhard (Verbena bonariensis) – de hoge, transparante stengels en paarse bloemschermen zweven boven het lage witte bloemvlak.
Vermijd een aaneenschakeling van verschillende lage, witbloeiende planten met dezelfde ronde vorm. Daardoor kan het beeld namelijk vlak en weinig onderscheidend worden. Gebruik liever enkele grotere groepen en zorg vervolgens voor duidelijke verschillen in hoogte, bladstructuur en bloemvorm.
Het ontwerpprincipe voor deze plant blijft daarom: gebruik ‘Schneekissen’ als een laag wit bloeikussen dat donkere herfstbeplantingen verlicht en verzacht.
8. Groei en onderhoud van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
‘Schneekissen’ groeit met een gemiddeld tempo en vormt geleidelijk een bredere pol. De plant woekert niet sterk, maar maakt wel korte uitlopers. Daardoor kunnen meerdere pollen na verloop van tijd een gesloten beplanting vormen.
Knip de afgestorven stengels aan het einde van de winter of vroeg in het voorjaar tot vlak boven de grond af. Vervolgens verschijnen vanuit de basis nieuwe scheuten. U kunt de verdroogde planten ook al in de late herfst opruimen. Toch voegen de stengels tijdens de winter nog enige structuur aan de border toe.
Geef in het voorjaar een bescheiden hoeveelheid compost of organische mest. Gebruik echter niet te veel stikstofrijke mest, omdat de plant daardoor losser groeit en minder goed zijn compacte kussenvorm behoudt.
Tijdens droge perioden heeft ‘Schneekissen’ extra water nodig. Geef bij voorkeur ruim water bij de wortels. Daardoor blijft het blad droog en neemt de kans op schimmelaantastingen af. Een dunne laag compost helpt bovendien om het bodemvocht gelijkmatiger vast te houden.
De cultivar blijft van nature laag. Daarom hoeft u de stengels in mei meestal niet terug te knippen. Deze behandeling, die bij hoge herfstasters een compactere groei kan bevorderen, is bij ‘Schneekissen’ doorgaans overbodig.
Oudere pollen kunnen vanuit het midden minder krachtig worden. Neem de plant daarom ongeveer eens per drie tot vijf jaar in het voorjaar op. Verdeel de pol vervolgens en plant alleen de jonge, gezonde delen opnieuw. Daardoor blijft de cultivar compact en rijkbloeiend.
9. Vermeerdering van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
De gemakkelijkste manier om ‘Schneekissen’ te vermeerderen is door deling. Het vroege voorjaar vormt daarvoor de beste periode, omdat de nieuwe scheuten dan net boven de grond verschijnen.
Graaf de volledige pol voorzichtig uit. Verdeel hem vervolgens met een scherpe spade of een schoon mes in meerdere stukken. Zorg ervoor dat ieder deel enkele gezonde scheuten en voldoende wortels heeft.
Gebruik bij voorkeur de jonge buitenste delen van de pol. Het oude midden groeit vaak minder krachtig en kunt u daarom verwijderen. Plant de goede delen daarna direct opnieuw en geef ruim water.
Daarnaast kunt u in het voorjaar jonge basale stekken nemen. Snijd daarvoor korte scheuten met een klein stukje van de basis af. Plaats deze vervolgens in een luchtig en licht vochtig stekmengsel. Bescherm de stekken tegen felle middagzon totdat ze voldoende wortels hebben gevormd.
Vermeerdering uit zaad is bij deze cultivar minder geschikt. Zaailingen behouden de compacte groeiwijze en witte bloemkleur namelijk niet altijd. Alleen vegetatieve vermeerdering levert daarom planten op die overeenkomen met de oorspronkelijke ‘Schneekissen’.
10. Verwante soorten en cultivars van herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Binnen Symphyotrichum novi-belgii en de traditionele groep kussenasters bestaan verschillende lage cultivars. De Nederlandse en Belgische plantenhandel biedt veel daarvan overigens nog onder Aster novi-belgii of Aster dumosus aan.
Verwante en doorgaans verkrijgbare cultivars zijn:
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Alice Haslam’ – compacte cultivar met helderroze tot karmijnroze bloemen.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Fellowship’ – hogere cultivar met grote, halfgevulde roze bloemen.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Jenny’ – lage, rijkbloeiende herfstaster met donker rozerode tot paarsrode bloemen.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Lady in Blue’ – compacte cultivar met lilablauwe bloemen en gele harten.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Marie Ballard’ – middelhoge herfstaster met gevulde lavendelblauwe bloemen.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Professor Anton Kippenberg’ – lage kussenaster met lavendelblauwe bloemhoofdjes.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Rosenwichtel’ – compacte cultivar met talrijke rozerode bloemen.
- Symphyotrichum novi-belgii ‘Royal Ruby’ – bossige herfstaster met intens roodpaarse bloemen.
Niet alle kwekers gebruiken dezelfde botanische indeling. Daardoor kan een cultivar in de ene catalogus onder Symphyotrichum novi-belgii staan en elders onder Aster dumosus. Controleer bij aankoop daarom ook de cultivarnaam, bloemkleur en uiteindelijke hoogte.
‘Schneekissen’ onderscheidt zich binnen deze groep vooral door de vrijwel witte bloemen, de geringe hoogte en de afgeronde kussenvorm.
11. Bijen en biodiversiteit bij herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
‘Schneekissen’ bloeit vanaf de late zomer tot in de herfst. Daardoor biedt de cultivar voedsel wanneer steeds minder andere vaste planten bloemen dragen.
De gele bloemharten bestaan uit talrijke kleine buisbloemen. Bijen, hommels en zweefvliegen kunnen de nectar en het stuifmeel gemakkelijk bereiken. Ook verschillende vlinders bezoeken de open bloemhoofdjes.
Een volwassen pol produceert grote aantallen bloemen. Daardoor levert zelfs een kleine groep gedurende de hoofdbloei een aantrekkelijke voedselplek op. Plant daarom bij voorkeur meerdere exemplaren bij elkaar.
Combineer ‘Schneekissen’ bovendien met planten die eerder of later bloeien. Bossalie en dropplant leveren bijvoorbeeld eerder in het seizoen voedsel. Hemelsleutel, ijzerhard en andere herfstasters nemen de bloei vervolgens gedeeltelijk over of vullen deze aan.
Laat enkele afgestorven stengels tijdens de winter staan wanneer een volledig opgeruimde border niet noodzakelijk is. Ze bieden namelijk enige beschutting aan kleine dieren. Ruim het oude materiaal vervolgens aan het einde van de winter op, voordat de nieuwe scheuten verschijnen.
Gebruik bij insectenvraat geen bestrijdingsmiddelen. Een beperkte hoeveelheid schade heeft nauwelijks invloed op de sierwaarde. Bovendien kunnen bestrijdingsmiddelen ook de bestuivers en natuurlijke vijanden treffen die juist van de plant gebruikmaken.
12. Problemen en ziekten bij herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
‘Schneekissen’ is doorgaans een sterke tuinplant. Toch kunnen problemen ontstaan wanneer de standplaats te droog, te donker of langdurig nat is.
Echte meeldauw vormt een bekend probleem bij herfstasters. Daarbij verschijnt een witte, poederachtige laag op het blad. ‘Schneekissen’ heeft gelukkig een goede weerstand tegen deze schimmel. Langdurige droogte en onvoldoende luchtcirculatie kunnen echter alsnog een aantasting bevorderen.
Houd de bodem daarom gelijkmatig vochtig en geef water bij de wortels. Zorg daarnaast voor voldoende ruimte tussen de planten. De bladeren drogen dan sneller op en de lucht kan gemakkelijker door de beplanting bewegen.
Langdurig natte grond kan wortelrot en groeiverlies veroorzaken. Vooral tijdens de winter verdraagt de plant stilstaand water slecht. Verbeter zware grond daarom met compost en zorg ervoor dat overtollig regenwater kan wegstromen.
Fusariumverwelking, grauwe schimmel en bladvlekkenziekte kunnen incidenteel optreden. Verwijder aangetaste plantendelen en gooi deze niet op de composthoop. Houd de planten bovendien groeikrachtig door oudere pollen regelmatig te delen.
Slakken en huisjesslakken kunnen in het voorjaar aan jonge scheuten vreten. Daarnaast kunnen bladluizen, mijten en blad- of knopnematoden voorkomen. Meestal blijft de schade echter beperkt.
Een pol die vanuit het midden kaal wordt, is doorgaans niet ziek. De plant is dan aan verjonging toe. Neem hem in het voorjaar op, verwijder het oude midden en plant vervolgens de jonge buitenste delen opnieuw.
13. Veelgestelde vragen over herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Hoe hoog wordt herfstaster ‘Schneekissen’?
De cultivar wordt meestal ongeveer 25 tot 40 centimeter hoog. Op een voedselrijke en voldoende vochtige standplaats kan hij echter een hoogte van circa 50 centimeter bereiken.
Wanneer bloeit ‘Schneekissen’?
De bloei begint doorgaans in augustus of september en gaat vervolgens door tot in oktober. Het precieze begin hangt af van de standplaats en het weer.
Is Aster dumosus ‘Schneekissen’ dezelfde plant?
Ja, de plantenhandel gebruikt deze naam veelvuldig voor dezelfde cultivar. De geaccepteerde naam luidt echter Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’.
Wat betekent de naam ‘Schneekissen’?
De Duitse naam betekent letterlijk sneeuwkussen. Hij verwijst naar de lage, afgeronde pol die tijdens de bloei vrijwel volledig onder witte bloemen verdwijnt.
Kan ‘Schneekissen’ in de halfschaduw groeien?
Ja, lichte halfschaduw is mogelijk. Toch bloeit de plant rijker en behoudt hij een compactere vorm op een zonnige standplaats.
Is deze herfstaster gevoelig voor echte meeldauw?
‘Schneekissen’ heeft doorgaans een goede weerstand tegen echte meeldauw. Een gelijkmatig vochtige bodem, voldoende zon en een luchtige standplaats verkleinen de kans op aantasting bovendien verder.
Hoeveel planten heb ik per vierkante meter nodig?
Gebruik ongeveer zes tot negen planten per vierkante meter voor een gesloten beplanting. Houd daarbij circa 30 tot 40 centimeter afstand tussen de planten aan.
Kan ‘Schneekissen’ in een plantenbak groeien?
Ja, de compacte groeiwijze maakt deze cultivar geschikt voor een ruime plantenbak. Gebruik voedzame potgrond, zorg voor goede afwatering en geef tijdens droge perioden regelmatig water.
Wanneer kan ik de plant delen?
De beste periode is het vroege voorjaar, zodra de jonge scheuten zichtbaar worden. Gebruik vervolgens vooral de krachtige buitenste delen van de pol.
Trekt ‘Schneekissen’ bijen en vlinders aan?
Ja, de open gele bloemharten leveren nectar en stuifmeel. Bovendien bloeit de cultivar in de nazomer en herfst, wanneer het aantal andere voedselbronnen geleidelijk afneemt.
14. Conclusie over herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii ‘Schneekissen’)
Herfstaster ‘Schneekissen’ is een compacte vaste plant met een bijzonder rijke witte herfstbloei. De cultivar vormt eerst een lage, afgeronde groene pol. Vervolgens bedekken talloze kleine bloemhoofdjes bijna de volledige plant.
De witte bloemen brengen licht in herfstbeplantingen met donkere paarse, roodbruine en koperkleurige tinten. Bovendien vormen de gele bloemharten een fijn patroon binnen het witte bloemvlak.
Een zonnige standplaats en een vruchtbare, gelijkmatig vochtige maar goed doorlatende bodem leveren het beste resultaat. De cultivar vraagt vervolgens weinig onderhoud. Deel oudere pollen eens per drie tot vijf jaar, zodat ze compact en rijkbloeiend blijven.
Plant meerdere exemplaren samen langs een pad of vooraan in de border. Combineer het witte kussen daarnaast met verticale bloemaren, donkere bladeren of luchtige siergrassen. Daardoor blijft het verschil in kleur, schaal en richting duidelijk zichtbaar.
Het belangrijkste ontwerpprincipe luidt daarom: gebruik ‘Schneekissen’ als een laag wit bloeikussen dat donkere herfstbeplantingen verlicht en verzacht.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
