Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') is een sierlijke vaste plant die vooral gewaardeerd wordt vanwege de rijke bloei aan het einde van de zomer en in het najaar. Boven een dichte pol frisgroen blad verschijnen lange, dunne bloemstengels met roze bloemen. Daardoor lijken de bloemen bijna boven de beplanting te zweven en krijgt de plant een bijzonder luchtige uitstraling.
Juist wanneer veel zomerbloeiende vaste planten hun beste tijd hebben gehad, begint deze herfstanemoon volop te bloeien. Daardoor brengt 'Amaranthe' opnieuw kleur en beweging in de border. Bovendien combineren de roze bloemen gemakkelijk met siergrassen en andere laatbloeiende vaste planten. Op deze pagina leest u alles over de herkomst, standplaats, bloei, verzorging, winterhardheid en toepassingen van Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe'.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') behoort tot de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). Ondanks de veelgebruikte naam Japanse anemoon ligt de oorspronkelijke herkomst van Anemone hupehensis in Azië, waarbij vooral China een belangrijke rol speelt. De planten werden echter al eeuwenlang in Japan gekweekt en verwilderden daar eveneens. Daardoor raakte de naam Japanse anemoon ingeburgerd.
De soortaanduiding hupehensis verwijst naar Hubei, een provincie in China. De toevoeging var. japonica betekent 'Japans' en verwijst naar de planten die vanuit Japan bekend werden. 'Amaranthe' is de cultivarnaam waarmee deze selectie wordt onderscheiden van andere herfstanemonen.
Herfstanemonen zijn vooral geliefd vanwege hun late bloei. Bovendien ontwikkelen ze na verloop van tijd stevige pollen waaruit talrijke slanke bloemstengels omhoog groeien. Daardoor kunnen oudere planten in het najaar een opvallende plaats in de border innemen.
2. Algemene informatie over herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Wetenschappelijke naam: Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe'
Nederlandse naam: herfstanemoon
Plantenfamilie: Ranunculaceae
Planttype: vaste plant
Hoogte: ongeveer 80–100 cm
Breedte: ongeveer 40–60 cm
Aantal planten per m²: 5–7
Toepassing: vasteplantenborder, cottage garden, natuurlijke tuin, bosrand en halfschaduwborder
Winterhard: goed winterhard
Winterhardheidszone: USDA 5
Standplaats: zon tot halfschaduw
Bodem: humusrijk, voedselrijk, vochthoudend maar goed doorlatend
Blad: fris- tot donkergroen, gelobd en getand
Wintergroen: nee
Bloeiperiode: augustus tot en met oktober
Bloemkleur: roze
Bloemvorm: open tot komvormig, met een opvallend geel hart
Groeiwijze: polvormend en opgaand, waarbij de bloemen op lange, dunne stelen ruim boven het blad verschijnen
3. Uiterlijk en kenmerken van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') groeit uit tot een stevige bladpol waaruit in de loop van de zomer lange, slanke bloemstengels omhoog komen. De bladeren blijven voornamelijk in het onderste gedeelte van de plant, terwijl de bloemen zich duidelijk hoger bevinden. Daardoor ontstaat een opvallende gelaagde groeiwijze met onderaan een dichte bladmassa en daarboven een transparante laag met bloemen.
De roze bloemen staan op dunne, vertakte stengels en zijn open tot komvormig. In het midden bevindt zich een opvallende krans van gele meeldraden. Daardoor ontstaat een helder contrast met de roze bloembladen. Bovendien staan de bloemen niet allemaal op dezelfde hoogte, waardoor een losse en natuurlijke bloeiwijze ontstaat.
Ondanks de hoogte oogt 'Amaranthe' daarom niet zwaar of massief. De fijne bloemstengels laten namelijk voldoende ruimte tussen de bloemen, zodat achterliggende planten gedeeltelijk zichtbaar blijven. Juist deze transparante groeiwijze maakt de cultivar bijzonder waardevol voor een gelaagde vasteplantenborder.
4. Blad en sierwaarde van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Het blad van herfstanemoon 'Amaranthe' is fris- tot donkergroen en bestaat uit gelobde, getande bladeren. De bladeren vormen samen een stevige, vrij gesloten bladpol. Daardoor bedekt de plant na verloop van tijd een behoorlijk gedeelte van de bodem.
De grootste sierwaarde ontstaat echter wanneer de bloemstengels boven deze bladlaag verschijnen. Het contrast tussen de compacte onderste plantlaag en de luchtige bloemen erboven geeft 'Amaranthe' een bijzonder karakter. Bovendien blijft het groene blad gedurende een groot deel van het groeiseizoen een rustige achtergrond voor andere vaste planten.
In het najaar begint het blad uiteindelijk af te sterven. De plant is niet wintergroen en verdwijnt gedurende de winter grotendeels bovengronds. In het voorjaar verschijnen vervolgens opnieuw jonge scheuten vanuit de wortelstok.
5. Bloei van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') bloeit voornamelijk van augustus tot en met oktober. Daardoor behoort deze cultivar tot de waardevolle laatbloeiende vaste planten. Juist wanneer veel zomerbloeiers minder aantrekkelijk worden, verschijnen steeds nieuwe bloemen aan de vertakte bloemstengels.
De bloemen zijn roze en hebben een open tot enigszins komvormige vorm. Het gele hart met talrijke meeldraden vormt daarbij een duidelijk kleurcontrast. Bovendien worden de bloemen op verschillende hoogten gedragen, waardoor ze als een losse wolk boven het blad lijken te zweven.
De bloei kan vele weken aanhouden, omdat de bloemknoppen niet allemaal tegelijkertijd openen. Daardoor blijft de plant gedurende een groot deel van de nazomer en herfst aantrekkelijk.
6. Standplaats en bodem voor herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon groeit het beste op een zonnige tot halfbeschaduwde standplaats. Lichte halfschaduw is vaak ideaal, maar ook meer zon is mogelijk wanneer de bodem voldoende vocht vasthoudt. Op een warme, droge standplaats kan de plant echter minder krachtig groeien en kan het blad tijdens droge zomerperioden beschadigen.
De bodem moet bij voorkeur humusrijk, voedselrijk en gelijkmatig vochtig zijn, maar tegelijkertijd voldoende water kunnen afvoeren. Daardoor beschikken de wortels over voldoende vocht zonder langdurig in natte grond te staan. Vooral tijdens de vestigingsperiode is een gelijkmatige vochtvoorziening belangrijk.
Werk bij het planten daarom compost of goed verteerde bladaarde door de bodem. Bovendien helpt een organische mulchlaag om uitdroging te beperken. Eenmaal goed gevestigd kan de plant tijdelijke droogte beter verdragen, maar langdurige uitdroging blijft ongunstig voor een rijke bloei.
7. Toepassing en combinaties met herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon 'Amaranthe' is bijzonder geschikt voor vasteplantenborders, cottage gardens, natuurlijke tuinen en lichte bosranden. Dankzij de late bloei brengt de plant kleur in de border op een moment dat veel andere vaste planten al over hun hoogtepunt heen zijn. Bovendien zorgt de transparante bovenste plantlaag ervoor dat 'Amaranthe' gemakkelijk tussen andere planten kan worden verweven.
Herfstanemoon combineert prachtig met:
- zilverkaars (Actaea simplex 'Brunette')
- Japans bosgras (Hakonechloa macra)
- prachtriet (Miscanthus sinensis)
- ijzerhard (Verbena bonariensis)
- ooievaarsbek (Geranium)
- herfster (Aster)
- varen (Dryopteris)
Vooral siergrassen zijn interessante partners. Hun fijne blad en bloempluimen bewegen tussen de roze anemonen, waardoor een luchtig herfstbeeld ontstaat. Daarnaast vormt het donkere blad van Actaea simplex 'Brunette' een krachtig contrast met de roze bloemen van 'Amaranthe'.
Ontwerptip: Wanneer ik een border ontwerp, kijk ik niet alleen naar de uiteindelijke hoogte van een plant, maar ook naar de plaats waar het blad en de bloemen zich bevinden. Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe' vormt onderaan een vrij gesloten bladlaag, terwijl de bloemen veel hoger op fijne stengels verschijnen. Daardoor ontstaan eigenlijk twee plantlagen binnen één plant. Door tussen de bloemstengels siergrassen of andere transparante vaste planten te laten verschijnen, krijgt de border meer diepte zonder dat het geheel zwaar of vol oogt.
8. Groeiwijze en onderhoud van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon vormt vanuit de wortelstok geleidelijk een steeds bredere pol. De plant kan de eerste jaren relatief rustig groeien, maar eenmaal goed gevestigd kan hij zich sterker uitbreiden. Daardoor is het verstandig om bij het planten voldoende ruimte te reserveren.
Geef in het voorjaar een laag compost of organische mest. Daarnaast is voldoende water belangrijk tijdens langdurige droge perioden. Vooral jonge planten mogen niet volledig uitdrogen, omdat ze dan moeilijker aanslaan.
Uitgebloeide bloemstengels kunnen in het najaar worden verwijderd, maar ze mogen ook gedurende de winter blijven staan. Daardoor blijft enige structuur in de winterborder behouden. Knip het afgestorven materiaal uiterlijk aan het einde van de winter terug voordat de nieuwe groei begint.
Wanneer een pol na enkele jaren te groot wordt, kan deze worden gedeeld. Daardoor kan de plant worden verjongd en tegelijkertijd worden vermeerderd.
9. Vermeerdering van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon 'Amaranthe' kan worden vermeerderd door een oudere pol te delen. Het voorjaar is daarvoor een geschikt moment, omdat de afzonderlijke delen vervolgens het gehele groeiseizoen hebben om opnieuw te wortelen. Zorg ervoor dat ieder deel voldoende gezonde wortels en groeipunten bevat.
Daarnaast kunnen herfstanemonen worden vermeerderd met wortelstekken. Daarbij worden gezonde worteldelen gebruikt waaruit nieuwe planten kunnen ontstaan. Deze methode is vooral interessant wanneer meerdere planten van dezelfde cultivar gewenst zijn.
Omdat 'Amaranthe' een cultivar is, verdient vegetatieve vermeerdering de voorkeur boven zaaien. Daardoor blijven de karakteristieke eigenschappen van de moederplant, waaronder bloemkleur en groeiwijze, behouden.
10. Verwante soorten en cultivars van Anemone hupehensis
Binnen Anemone hupehensis en de nauw verwante groep herfstanemonen bestaan verschillende cultivars die verschillen in hoogte, bloemkleur en bloemvorm. Voor hoofdstuk 10 houden we het overzicht bewust beperkt tot de botanische soort en cultivars die rechtstreeks bij deze soort worden ingedeeld.
- Anemone hupehensis
- Anemone hupehensis var. japonica
- Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe'
11. Bijen en biodiversiteit van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') heeft dankzij de late bloei een waardevolle functie voor de biodiversiteit in de tuin. De open bloemen zijn gemakkelijk toegankelijk en worden bezocht door bijen, hommels, zweefvliegen en andere insecten. Bovendien bloeit de plant in augustus, september en oktober, wanneer het aantal bloeiende vaste planten geleidelijk afneemt.
Vooral het opvallende gele bloemhart met de vele meeldraden is aantrekkelijk voor bestuivende insecten. Door 'Amaranthe' te combineren met andere laatbloeiende planten ontstaat daarom een gevarieerde voedselbron in de nazomer en herfst. Daarnaast biedt een gemengde beplanting met siergrassen en vaste planten beschutting aan verschillende kleine dieren en insecten.
12. Problemen en ziekten van herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon is over het algemeen een sterke vaste plant die weinig last heeft van ernstige ziekten en plagen. Problemen ontstaan vooral wanneer de standplaats te droog is. Het blad kan dan bruine randen krijgen, terwijl bovendien de groei en bloei achterblijven. Geef tijdens langdurige droge perioden daarom voldoende water.
Ook langdurig natte grond is ongunstig. Hoewel herfstanemoon van een vochthoudende bodem houdt, moet overtollig water kunnen wegzakken. Een humusrijke en goed doorlatende bodem biedt daarom de beste omstandigheden.
Jonge scheuten kunnen in het voorjaar soms worden aangevreten door slakken. Daarnaast kunnen onder minder gunstige omstandigheden bladluizen of aantastingen van het blad voorkomen. Een vitale plant op de juiste standplaats heeft daar echter meestal weinig hinder van.
Een ander aandachtspunt is de groeikracht. Eenmaal goed gevestigd kan herfstanemoon zich via ondergrondse worteluitlopers uitbreiden. Daardoor kan de plant uiteindelijk meer ruimte innemen dan oorspronkelijk was voorzien. Waar dit ongewenst is, kunnen overtollige scheuten eenvoudig worden verwijderd.
13. Veelgestelde vragen over herfstanemoon
Hoe hoog wordt herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')?
Herfstanemoon 'Amaranthe' wordt doorgaans ongeveer 80 tot 100 cm hoog. De bloemen staan echter op lange, dunne stengels, waardoor de plant ondanks zijn hoogte luchtig blijft ogen.
Wanneer bloeit herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')?
Herfstanemoon bloeit meestal van augustus tot en met oktober. Daardoor zorgt 'Amaranthe' juist aan het einde van de zomer en in het najaar voor nieuwe kleur in de border.
Welke kleur heeft herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')?
De bloemen zijn roze en hebben een opvallend geel hart. Daardoor ontstaat een warm kleurcontrast dat vooral in het zachte licht van de nazomer mooi tot zijn recht komt.
Is herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') winterhard?
Ja, want 'Amaranthe' is goed winterhard en kan daardoor prima in Nederlandse en Belgische tuinen worden toegepast. Een pas aangeplante herfstanemoon kan tijdens de eerste winter echter profiteren van een beschermende mulchlaag.
Trekt herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') bijen en andere insecten aan?
Ja, want de open bloemen zijn gemakkelijk toegankelijk voor bestuivende insecten. Bovendien is de late bloeiperiode waardevol, omdat er in de herfst geleidelijk minder andere voedselbronnen beschikbaar zijn.
Kan herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') in de schaduw groeien?
Ja, lichte halfschaduw is zeer geschikt, maar in diepe schaduw zal de plant doorgaans minder rijk bloeien. Enige hoeveelheid direct of gefilterd zonlicht bevordert daarom de bloemvorming.
Breidt herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') zich uit?
Ja, want een goed gevestigde herfstanemoon kan zich via ondergrondse worteluitlopers langzaam uitbreiden. Daardoor kan na enkele jaren een flinke groep ontstaan. Overtollige scheuten kunnen echter eenvoudig worden verwijderd.
Hoe vermeerder ik herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')?
Een oudere pol kan in het voorjaar worden gedeeld. Daarnaast is vermeerdering door wortelstek mogelijk. Daardoor kunnen nieuwe planten worden verkregen die dezelfde eigenschappen behouden als de oorspronkelijke cultivar.
Hoeveel herfstanemonen heb ik per vierkante meter nodig?
Doorgaans zijn ongeveer 5 tot 7 planten per m² voldoende. Omdat de planten zich na verloop van tijd kunnen uitbreiden, is het echter niet nodig om ze te dicht bij elkaar te zetten.
Waarom kiezen voor herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')?
'Amaranthe' combineert een lange late bloei met een bijzonder luchtige groeiwijze. Bovendien lijken de roze bloemen boven de lagere bladlaag te zweven. Daardoor brengt deze cultivar zowel kleur als transparantie in de herfstborder.
14. Conclusie over herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe')
Herfstanemoon (Anemone hupehensis var. japonica 'Amaranthe') is een sierlijke vaste plant die vooral vanaf de nazomer een belangrijke rol in de border speelt. Terwijl veel zomerbloeiers geleidelijk verdwijnen, verschijnen boven het groene blad steeds nieuwe roze bloemen met een opvallend geel hart. Daardoor blijft de tuin tot ver in het najaar kleurrijk en levendig.
Daarnaast is 'Amaranthe' goed winterhard en kan een gevestigde plant jarenlang op dezelfde plaats blijven staan. Een humusrijke en voldoende vochtige bodem is echter belangrijk voor een krachtige groei. Op een geschikte standplaats breidt de plant zich geleidelijk uit en kan daardoor uiteindelijk een fraaie groep vormen.
Wanneer ik een border ontwerp, kijk ik niet alleen naar de totale hoogte van een plant, maar vooral naar de verdeling van die hoogte. Bij 'Amaranthe' bevindt het meeste blad zich onderin, terwijl de bloemen op lange, dunne stengels veel hoger verschijnen. Daardoor ontstaan binnen één plant twee duidelijke lagen: een gesloten groene basis en daarboven een transparante bloemenlaag.
Juist die open ruimte tussen de bloemstengels maakt deze herfstanemoon interessant om te combineren met siergrassen en andere luchtige vaste planten. De verschillende planten kunnen visueel door elkaar heen groeien zonder elkaar volledig aan het zicht te onttrekken. Daardoor ontstaat een gelaagde border met meer diepte, beweging en een veel natuurlijkere uitstraling.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
