Duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield') is een compacte, langbloeiende vaste plant met opvallend donkere bloemaren. Bijna zwarte bloemknoppen openen vanaf de zomer tot donker bloedrode bloemen. Daardoor behoren de aren tot de donkerste binnen deze groep duizendknopen. De RHS geeft een uiteindelijke hoogte tot ongeveer 90 cm aan.
De donkere aren steken krachtig af tegen het donkergroene blad. Bovendien bloeit 'Blackfield' van midden zomer tot midden herfst, zodat de plant maandenlang kleur en verticale structuur aan de border toevoegt. De compacte groei maakt deze cultivar ook geschikt voor kleinere tuinen en voor een plek relatief vooraan in een border.
'Blackfield' groeit graag op een vochtige bodem en profiteert van organische stof. De plant vormt een pol en is uitstekend winterhard. Bovendien heeft de RHS deze cultivar bekroond met een Award of Garden Merit.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
1. Herkomst en naamverklaring van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Bistorta amplexicaulis behoort tot de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De botanische soort heeft zijn natuurlijke verspreidingsgebied in Azië, met name in en rond het Himalayagebied.
De geslachtsnaam Bistorta verwijst naar de gedraaide vorm van de wortelstok bij vertegenwoordigers van dit geslacht. De soortnaam amplexicaulis betekent ‘stengelomvattend’. Deze naam verwijst naar de bladvoet, die de stengel gedeeltelijk omvat.
De plant stond lange tijd bekend als Persicaria amplexicaulis. Die naam komt daarom nog veel voor bij Nederlandse en Belgische kwekerijen. De RHS accepteert tegenwoordig echter Bistorta amplexicaulis 'Blackfield' als de actuele naam en behandelt Persicaria amplexicaulis 'Blackfield' als synoniem.
De cultivarnaam 'Blackfield' past uitstekend bij de bloemkleur. De knoppen zijn namelijk bijzonder donker en kunnen bijna zwart lijken. Vervolgens openen ze donker bloedrood. Daardoor ontstaat een opvallend contrast met het groene blad.
2. Algemene informatie over duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Wetenschappelijke naam: Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'
Actuele RHS-notatie: Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'
Synoniem: Persicaria amplexicaulis 'Blackfield'
Nederlandse naam: duizendknoop
Plantenfamilie: Polygonaceae
Planttype: vaste plant
Herkomst botanische soort: Himalayagebied en aangrenzende delen van Azië
Hoogte: ongeveer 70–90 cm
Bladhoogte: ongeveer 40–50 cm
Breedte: ongeveer 50–70 cm
Plantdichtheid: ongeveer 4–6 planten per m²
Groeiwijze: compact, polvormend en opgaand
Groeisnelheid: gemiddeld
Standplaats: zon tot lichte halfschaduw
Bodem: humusrijk en vochthoudend; goed doorlatend tot vochtig
Zuurgraad: zuur, neutraal tot kalkhoudend
Blad: ovaal tot hartvormig, tot ongeveer 10 cm lang
Bladkleur: donkergroen
Bladvorm/structuur: stevig, ovaal tot hartvormig
Bloeiwijze: lange, smalle en rechtopstaande bloemaren
Bloemkleur: donker bloedrood; zeer donkere, bijna zwarte bloemknoppen
Bloeiperiode: ongeveer juli tot en met oktober
Vruchten: kleine droge nootvruchtjes
Wintergroen: nee
Winterhardheid: uitstekend winterhard; RHS H7
Bijzonderheden: compacte cultivar met bijzonder donkere bloemknoppen en bloedrode aren; RHS Award of Garden Merit; aantrekkelijk voor bestuivende insecten.
3. Uiterlijk en kenmerken van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield') vormt een stevige, compacte pol met vrij grote donkergroene bladeren. Vanuit deze bladpol groeien talrijke rechtopstaande bloemstelen omhoog. Tijdens de bloei bereikt de plant doorgaans ongeveer 70 tot 90 cm hoogte.
De bloemaren blijven smal en verticaal. Daardoor oogt de plant ondanks de donkere kleur niet zwaar. Vooral de bijna zwarte bloemknoppen vallen sterk op tegen het groene blad.
Wanneer de bloemen openen, verandert de kleur geleidelijk naar donker bloedrood. Daardoor ontstaat binnen één plant een subtiel verschil tussen de jongste en oudere aren.
4. Blad en sierwaarde van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Het blad van 'Blackfield' is ovaal tot enigszins hartvormig en heeft een stevige structuur. De kleur is middengroen tot donkergroen en vormt daardoor een rustige achtergrond voor de veel donkerdere bloemaren.
De bladvoet omvat de stengel gedeeltelijk. Juist dat kenmerk sluit goed aan bij de soortnaam amplexicaulis.
De plant vormt al vanaf het voorjaar een duidelijke groene massa. Vervolgens voegen de donkere bloemaren vanaf de zomer een tweede laag toe. Daardoor blijft 'Blackfield' gedurende een lange periode interessant.
Ook zonder bloemen heeft de stevige bladpol voldoende structuur om een border rust en volume te geven.
5. Bloei van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
'Blackfield' bloeit doorgaans van juli tot en met oktober. De smalle bloemaren verschijnen met grote aantallen boven het blad en houden lang kleur.
De bloemknoppen zijn bijzonder donker en kunnen bijna zwart ogen. Vervolgens openen ze donker bloedrood tot diep wijnrood. Daardoor ontstaat een krachtige overgang tussen knop en bloei.
Omdat niet alle aren tegelijk hetzelfde stadium bereiken, staan vaak bijna zwarte knoppen en donkerrode bloemen naast elkaar. Daardoor krijgt een groep extra diepte zonder dat meerdere cultivars nodig zijn.
Bijen, hommels en andere bestuivende insecten bezoeken de kleine bloemen graag. Bovendien maakt de lange bloeiperiode deze cultivar waardevol in de nazomer.
6. Standplaats en bodem voor duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Duizendknoop 'Blackfield' groeit goed in de zon tot lichte halfschaduw. Op een zonnige standplaats bloeit de plant doorgaans het rijkst, terwijl halfschaduw eveneens goede resultaten geeft.
De bodem mag humusrijk en voedselrijk zijn. Daarnaast houdt de plant van voldoende bodemvocht. Vooral tijdens warme en droge perioden helpt extra water om het blad fris en de bloei rijk te houden.
Een goed doorlatende bodem blijft echter belangrijk. Daardoor kan overtollig water na zware regen gemakkelijk wegzakken.
Een laag compost in het voorjaar ondersteunt bovendien de bodemstructuur en helpt het vocht beter vast te houden.
7. Toepassing en combinaties met duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
'Blackfield' past uitstekend in zonnige tot halfbeschaduwde vasteplantenborders, natuurlijke beplantingen en moderne prairieborders. Door de donkere kleur werkt deze cultivar vooral sterk tussen lichtere planten.
Mooie combinaties ontstaan bijvoorbeeld met:
- witbloeiende zilverkaars (Actaea simplex) – geeft een luchtige, lichte tegenhanger aan de donkere aren;
- wit duizendblad (Achillea millefolium 'Schneetaler') – vormt heldere horizontale bloemschermen tegenover de smalle verticale aren;
- lampenpoetsersgras (Pennisetum alopecuroides) – voegt zachte, bewegende pluimen toe;
- witbloeiende herfstanemoon (Anemone hupehensis) – zorgt voor lichte bloemen op een hogere, losse laag;
- zilverbladige alsem (Artemisia) – geeft een koel, licht bladcontrast;
- vrouwenmantel (Alchemilla mollis) – brengt geelgroene tinten en een zachte bladstructuur;
- witbloeiende herfstaster (Symphyotrichum) – verlengt het lichte kleurbeeld tot diep in de nazomer.
Ontwerptip: Een zeer donkere kleur gebruik ik liever als gericht accent dan als groot vlak. De bijna zwarte knoppen en bloedrode aren van 'Blackfield' werken bijvoorbeeld bijzonder krachtig tussen witte bloemen, zilvergrijs blad en geelgroene tinten. Daardoor lijkt het donkere rood nog dieper, terwijl de lichte planten juist extra helder ogen. Zo kan een kleine hoeveelheid donker kleurmateriaal fungeren als een soort leesteken in de border: niet overheersend, maar wel precies sterk genoeg om het oog te stoppen en verder te leiden.
8. Groeiwijze en onderhoud van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
'Blackfield' vormt een stevige pol en breidt zich geleidelijk in de breedte uit. Daardoor krijgt de plant na enkele jaren meer volume zonder agressief te woekeren.
Veel onderhoud vraagt deze cultivar niet. Verwijder in het voorjaar de oude, afgestorven stengels voordat de nieuwe scheuten goed op gang komen.
Tijdens langdurige droogte helpt extra water om de plant fris te houden. Daarnaast ondersteunt een dunne laag compost in het voorjaar de groei.
Wanneer de pol na enkele jaren te breed wordt, kunt u hem delen. Daardoor houdt u de gewenste omvang onder controle en krijgt u tegelijkertijd nieuwe planten.
9. Vermeerdering van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Delen vormt de eenvoudigste methode om 'Blackfield' te vermeerderen. Graaf daarvoor in het voorjaar of de vroege herfst een goed ontwikkelde pol op en verdeel deze in meerdere gezonde stukken.
Plant de delen vervolgens direct opnieuw en geef voldoende water. Daardoor kunnen ze snel aanslaan.
Omdat 'Blackfield' een cultivar is, verdient vegetatieve vermeerdering de voorkeur boven zaaien. Zo blijven de zeer donkere knopkleur, bloedrode bloei en compacte groeiwijze behouden.
10. Verwante soorten en cultivars van Bistorta amplexicaulis
Binnen Bistorta amplexicaulis bestaan verschillende cultivars die in Nederland en België verkrijgbaar zijn. Daarom kunnen we dit onderdeel praktisch en relevant invullen.
- Bistorta amplexicaulis
- Bistorta amplexicaulis 'Alba'
- Bistorta amplexicaulis 'Black Adder'
- Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'
- Bistorta amplexicaulis 'Firetail'
- Bistorta amplexicaulis 'Orange Field'
- Bistorta amplexicaulis 'Pink Elephant'
- Bistorta amplexicaulis 'Rosea'
Deze cultivars verschillen vooral in bloemkleur, hoogte, dikte van de bloemaren en kleurintensiteit. Daardoor biedt Bistorta amplexicaulis veel mogelijkheden voor langbloeiende vasteplantenborders.
11. Bijen en biodiversiteit van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield') trekt tijdens de lange bloeiperiode veel bestuivende insecten aan. De smalle bloemaren bestaan uit talrijke kleine bloemen met nectar en stuifmeel. Daardoor bezoeken onder andere bijen, hommels, zweefvliegen en andere insecten de plant graag.
De bloei loopt bovendien van juli tot en met oktober. Daardoor biedt 'Blackfield' juist in de tweede helft van het seizoen langdurig voedsel, wanneer verschillende vroegere zomerbloeiers al minder bloemen produceren.
Combineer de plant met soorten die eerder bloeien of juist nog later doorgaan. Zo ontstaat een langer aaneengesloten voedselaanbod. Daarnaast biedt de stevige bladpol beschutting dicht bij de bodem.
12. Problemen en ziekten van duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
'Blackfield' blijft op een geschikte standplaats doorgaans sterk en gezond. Langdurige droogte kan echter de bloei verminderen en het blad sneller laten verslappen. Geef daarom tijdens lange droge perioden extra water.
De plant houdt van een humusrijke, voldoende vochtige bodem. Toch moet overtollig water goed kunnen wegzakken. Zo voorkomt u dat de wortelzone langdurig te nat blijft.
Slakken kunnen jonge scheuten beschadigen. Daarnaast kunnen bladluizen soms op zachte groei verschijnen. Gezonde planten herstellen daar meestal gemakkelijk van.
De plant vormt stevige pollen en breidt zich geleidelijk uit. Hij woekert echter niet zoals invasieve duizendknopen. Wanneer een pol te breed wordt, kunt u hem eenvoudig delen of aan de rand verkleinen.
13. Veelgestelde vragen over duizendknoop
Hoe hoog wordt duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')?
'Blackfield' bereikt doorgaans ongeveer 70 tot 90 cm hoogte. De bladpol blijft echter lager, waardoor de donkere bloemaren duidelijk boven het groen uitsteken.
Wanneer bloeit Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'?
De bloei begint meestal in juli en kan tot oktober doorgaan. Daardoor behoort deze cultivar tot de langbloeiende vaste planten voor de tweede helft van het seizoen.
Welke kleur heeft duizendknoop 'Blackfield'?
De bloemknoppen zijn zeer donker en kunnen bijna zwart ogen. Vervolgens openen ze donker bloedrood tot wijnrood. Daardoor ontstaat een krachtig en diep kleurbeeld.
Is Bistorta amplexicaulis 'Blackfield' winterhard?
Ja, deze cultivar is uitstekend winterhard. Bovendien verdraagt hij gewone Nederlandse en Belgische winters goed. Een humusrijke bodem en voldoende bodemvocht ondersteunen een gezonde groei.
Kan 'Blackfield' in de zon groeien?
Ja, volle zon is mogelijk wanneer de bodem voldoende vochtig blijft. Lichte halfschaduw past echter ook uitstekend. Daardoor kunt u deze cultivar op verschillende plekken in de border gebruiken.
Heeft duizendknoop 'Blackfield' veel water nodig?
De plant houdt van een normaal tot vochthoudende bodem. Vooral tijdens langdurige droogte helpt extra water om het blad fris en de bloei rijk te houden.
Woekert Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'?
Nee, niet zoals invasieve duizendknopen. De plant vormt wel geleidelijk bredere pollen. Daardoor kan hij na enkele jaren meer ruimte innemen, maar u kunt de pol eenvoudig delen of begrenzen.
Trekt 'Blackfield' veel insecten aan?
Ja. De lange bloei biedt gedurende meerdere maanden voedsel aan verschillende bestuivers. Daardoor bezoeken onder andere bijen, hommels en zweefvliegen de bloemaren.
Moet ik 'Blackfield' in het najaar terugsnoeien?
Dat hoeft niet direct. Laat de oude stengels gerust nog enige tijd staan voor extra structuur. Knip ze vervolgens aan het einde van de winter of vroeg in het voorjaar terug.
Welke planten combineren goed met Bistorta amplexicaulis 'Blackfield'?
Combineer 'Blackfield' bijvoorbeeld met Actaea, Achillea millefolium 'Schneetaler', Pennisetum, Anemone hupehensis, Artemisia, Alchemilla en lichtbloeiende herfstasters. Daardoor ontstaat een duidelijk contrast tussen donkere bloemaren, lichte bloemen en verschillende bladstructuren.
14. Conclusie over duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield')
Duizendknoop (Bistorta amplexicaulis 'Blackfield') is een compacte, langbloeiende vaste plant met bijna zwarte bloemknoppen en donker bloedrode tot wijnrode bloemaren. De bloei houdt van juli tot en met oktober aan. Daardoor geeft de plant langdurig kleur en verticale structuur aan de border.
Een zonnige tot halfbeschaduwde standplaats en een humusrijke, voldoende vochtige bodem geven het beste resultaat. Daarnaast vraagt de plant weinig onderhoud en breidt hij zich geleidelijk uit zonder agressief te woekeren.
In een tuinontwerp gebruik ik 'Blackfield' graag als donker contrastpunt tussen lichtere plantmassa's. De kleur is zo diep dat een relatief klein aantal bloemaren al voldoende is om aandacht te trekken.
Juist daarom hoef ik deze cultivar niet in grote vlakken toe te passen. Een kleine groep tussen witbloeiende planten, zilvergrijs blad of geelgroene accenten kan veel sterker werken. Het donkere rood verdiept dan optisch de achtergrond, terwijl de lichtere planten juist extra helder lijken.
Zo ontstaat spanning zonder dat de border zwaar oogt. Een donker accent hoeft dus niet groot te zijn om effect te hebben; juist een kleine, goed geplaatste donkere kleur kan functioneren als een visueel leesteken in de beplanting.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
