Bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Bosrank (Clematis montana 'Fincent') behoort tot de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De cultivar behoort tot Clematis montana, een krachtige bladverliezende klimplant uit Azië.
Kew accepteert Clematis montana als botanische soort en geeft als natuurlijk verspreidingsgebied Afghanistan tot China en Taiwan. De soort groeit voornamelijk in gematigde gebieden.
De geslachtsnaam Clematis is afgeleid van het Griekse klēma, een oude benaming voor een rankende of klimmende twijg. Clematissen klimmen met hun bladstelen, die zich rond dunne takken, draden en andere steunpunten kunnen wikkelen.
De soortnaam montana betekent bergbewonend of uit de bergen afkomstig en verwijst naar het bergachtige natuurlijke verspreidingsgebied.
'Fincent' behoort tot de compactere Clematis montana-selecties uit de Our Choice-reeks van Hoogeveen Plants. De huidige producent vermeldt een uiteindelijke hoogte van ongeveer 200 tot 300 cm. Een betrouwbare gedocumenteerde verklaring voor de cultivarnaam 'Fincent' heb ik niet gevonden.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
2. Algemene informatie over bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Wetenschappelijke naam: Clematis montana 'Fincent'
Actuele RHS-notatie: geen afzonderlijke RHS-vermelding voor 'Fincent' gevonden; de handelsnaam Clematis montana 'Fincent' wordt door de producent gebruikt
Nederlandse naam: bosrank; bergbosrank
Plantenfamilie: Ranunculaceae
Planttype: bladverliezende klimplant
Herkomst botanische soort: Afghanistan tot China en Taiwan
Hoogte: ongeveer 200–300 cm
Breedte: ongeveer 100–150 cm, afhankelijk van klimsteun en snoei
Plantdichtheid: 1 plant per klimsteun of ongeveer 1 plant per m²
Groeiwijze: klimmend, vertakkend en voor een Clematis montana relatief compact
Groeisnelheid: snel
Standplaats: zon tot halfschaduw
Bodem: humusrijk, voedselrijk, vochthoudend maar goed doorlatend
Zuurgraad: bij voorkeur neutraal tot kalkhoudend
Blad: samengesteld, doorgaans drietallig, met getande deelblaadjes
Bladkleur: jong blad bronsgroen, later groen
Wintergroen: nee
Bloeiperiode: mei–juli
Bloemkleur: roze tot purperroze met gele meeldraden
Bloemvorm: klein, open en stervormig
Bloeiwijze: talrijke afzonderlijke bloemen langs de klimmende scheuten
Winterhardheid: goed winterhard
RHS-winterhardheid: geen afzonderlijke classificatie voor 'Fincent'; Clematis montana heeft RHS H5
Wintervocht: normale wintervochtigheid wordt verdragen; langdurig waterverzadigde grond vermijden
Vermeerdering: vegetatief door halfhoutige stekken of afleggen
Toepassing: klimrek, pergola, schutting, muur, rozenboog, grote plantenbak en kleinere tuin
3. Uiterlijk en kenmerken van bosrank (Clematis montana 'Fincent')
'Fincent' onderscheidt zich vooral door zijn compacte groei. De botanische Clematis montana kan volgens de RHS uiteindelijk 8 tot 12 meter hoog worden, terwijl 'Fincent' in de handel meestal ongeveer 2 tot 3 meter bereikt.
Daardoor is deze cultivar veel gemakkelijker toe te passen waar een gewone bergbosrank uiteindelijk te groot zou worden. Ook een stevige middelgrote klimconstructie kan voldoende ruimte bieden.
De lange scheuten klimmen met behulp van de bladstelen. Geef daarom een klimrek, gaas, spandraden of andere relatief dunne steunpunten waaraan de bladstelen zich kunnen vastgrijpen.
Het jonge blad heeft een opvallende bronsgroene tint. Tijdens het voorjaar en de zomer verandert dit geleidelijk naar groen. Hierdoor ontstaat al vóór en tijdens de bloei een warm kleurcontrast met de roze tot purperroze bloemen.
Ondanks zijn compacte karakter blijft 'Fincent' een vrij snelle groeier.
4. Blad en sierwaarde van bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Het blad van 'Fincent' is samengesteld en sluit aan bij het typische bladbeeld van Clematis montana. De bladeren bestaan meestal uit drie afzonderlijke deelblaadjes met getande randen.
Bijzonder is vooral de kleur van het jonge blad. Nieuwe bladeren lopen bronskleurig tot bronsgroen uit. Naarmate ze ouder worden, verdwijnt deze bronzen tint en wordt het blad steeds groener.
Tijdens de voorjaarsbloei zijn daardoor tegelijkertijd bronsgroene en groene bladeren zichtbaar tussen de roze tot purperroze bloemen.
De cultivar is bladverliezend. In het najaar verkleurt het blad en valt vervolgens af. De verhoute ranken blijven gedurende de winter zichtbaar.
Door zijn beperktere afmetingen is 'Fincent' gemakkelijker netjes op een klimrek te houden dan de veel grotere botanische soort. Dat maakt het bladpakket ook minder zwaar voor kleinere constructies.
De combinatie van bronskleurige jonge bladeren en een langdurige voorjaarsbloei vormt de belangrijkste sierwaarde.
5. Bloei van bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Bosrank 'Fincent' begint gewoonlijk in mei te bloeien. De hoofdbloei valt in het late voorjaar en de vroege zomer en kan volgens de producent tot in juli doorgaan.
De bloemen zijn relatief klein, zoals gebruikelijk binnen de Clematis montana-groep. Ze verschijnen echter in grote aantallen, waardoor een goed ontwikkelde plant tijdens de hoofdbloei zeer bloemrijk oogt.
De bloemkleur wordt door actuele aanbieders wisselend als roze, paars of purper omschreven. De producent zelf beschrijft de bloemen als roze. In de praktijk is roze tot purperroze daarom de bruikbaarste omschrijving. De gele meeldraden vormen een duidelijk contrasterend hart.
De bloemen worden bovendien als geurend beschreven.
Zoals andere bergbosranken bloeit 'Fincent' voornamelijk op eerder gevormde scheuten. Snoei daarom niet sterk in het vroege voorjaar. Wanneer vormsnoei nodig is, voer je deze na de bloei uit.
De gewone Clematis montana valt onder RHS-snoeigroep 1: geen reguliere snoei nodig en noodzakelijke snoei direct na de bloei. Die snoeimethode past ook bij 'Fincent'.
6. Standplaats en bodem voor bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Bosrank 'Fincent' groeit het best in zon tot halfschaduw. Voldoende licht stimuleert een rijke bloei, maar de wortelzone blijft bij voorkeur koel en beschaduwd. Vooral op een warme standplaats helpt een laag mulch of lage beplanting tegen snelle uitdroging.
De bodem moet humusrijk, voedselrijk en vochthoudend zijn, terwijl overtollig water gemakkelijk kan wegzakken. Een losse leem- of zandgrond is ideaal, maar ook verbeterde kleigrond kan geschikt zijn.
'Fincent' verdraagt neutrale tot kalkhoudende grond goed. Lichtzure grond vormt doorgaans evenmin een probleem zolang de bodemstructuur geschikt is.
Hoogeveen Plants adviseert voor deze cultivar zon tot halfschaduw en benadrukt dat de wortels bij een zonnige standplaats uit de directe zon moeten blijven. De producent adviseert bovendien de kluit duidelijk verdiept te planten.
Zorg bij gebruik in een plantenbak voor voldoende potvolume en een vrije waterafvoer.
7. Toepassing en combinaties met bosrank (Clematis montana 'Fincent')
'Fincent' is door zijn beperkte hoogte van ongeveer 200 tot 300 cm veel gemakkelijker toepasbaar dan de meeste andere Clematis montana-cultivars. Hij past bij een middelgroot klimrek, een compacte pergola, een rozenboog en zelfs in een ruime plantenbak.
De roze tot purperroze bloemen en het bronskleurige jonge blad vragen om combinaties die dit warme voorjaarsbeeld versterken of juist voor een duidelijk kleurcontrast zorgen.
Geschikte combinatieplanten zijn onder andere:
- sierappel (Malus 'Evereste') – witte voorjaarsbloesem en een open takkengestel vormen een lichte achtergrond voor de roze bosrank;
- donkerbladige vlier (Sambucus nigra 'Eva') – het diep purperen blad versterkt zowel de bloemen als het bronzen jonge blad;
- akelei (Aquilegia vulgaris 'Nora Barlow') – sluit met roze-witte bloemen aan op de voorjaarsbloei zonder met de klimplant te concurreren;
- Kaukasisch vergeet-mij-nietje (Brunnera macrophylla 'Jack Frost') – geeft zilverkleurig blad en blauwe voorjaarsbloemen rond de voet;
- purperklokje (Heuchera 'Obsidian') – vormt een donkere lage bladlaag die het bronsgroene blad van 'Fincent' benadrukt;
- wolfsmelk (Euphorbia amygdaloides var. robbiae) – combineert fris geelgroene voorjaarsbloei met wintergroen blad;
- herfstanemoon (Anemone 'Honorine Jobert') – neemt met witte bloemen de sierwaarde later in het seizoen over;
- Japans bosgras (Hakonechloa macra) – vormt een rustige, overhangende bladlaag rond de voet en houdt de bodem visueel koel.
Door de compactere groei hoeft 'Fincent' niet uitsluitend tegen grote tuinconstructies te worden gebruikt. Juist op kleinere verticale elementen komt het verschil met de zeer krachtige gewone bergbosrank goed tot zijn recht.
Ontwerptip: combineer 'Fincent' met één duidelijke donkerbladige achtergrond en houd de beplanting rond de voet relatief rustig. Zo blijven zowel het bronskleurige jonge blad als de roze voorjaarsbloemen herkenbaar.
8. Groeiwijze en onderhoud van bosrank (Clematis montana 'Fincent')
'Fincent' groeit krachtig, maar blijft met ongeveer 2 tot 3 meter veel compacter dan de botanische Clematis montana. De lange scheuten klimmen met behulp van de bladstelen en hebben daarom dunne draden, latten, gaas of takken nodig om zich aan vast te houden.
De cultivar valt onder de snoeimethode van Clematis montana: snoeigroep 1. De bloemen verschijnen voornamelijk op scheuten die in het voorafgaande groeiseizoen zijn gevormd.
Regelmatige snoei is daarom niet noodzakelijk. Verwijder dood of verkeerd groeiend hout en begeleid jonge scheuten over de beschikbare klimsteun.
Wanneer 'Fincent' te groot wordt, snoei je direct na de bloei. Zo krijgt de plant de rest van het groeiseizoen om nieuwe scheuten te ontwikkelen waarop de bloemknoppen voor het volgende voorjaar ontstaan.
De RHS adviseert voor snoeigroep 1 eveneens snoei onmiddellijk na de bloei.
9. Vermeerdering van bosrank
Bosrank 'Fincent' moet vegetatief worden vermeerderd om de compacte groei, bloemkleur en overige cultivareigenschappen betrouwbaar te behouden.
Halfhoutige stekken vormen een geschikte methode. Gebruik daarvoor gezonde jonge scheuten die al enige stevigheid hebben ontwikkeld. Snijd stekken rond een goed ontwikkeld knopenpaar en plaats ze in een luchtig, vochthoudend stekmedium.
Ook afleggen is mogelijk. Buig een soepele lage scheut naar de grond en bedek een gedeelte met aarde. Laat het uiteinde bovengronds verder groeien.
Wanneer het begraven stengeldeel voldoende eigen wortels heeft gevormd, kan de jonge plant van de moederplant worden losgemaakt.
Deze methoden sluiten aan bij de gebruikelijke vegetatieve vermeerdering van Clematis montana, waarvoor de RHS zowel halfhoutige stekken als afleggen noemt.
Zaaien is niet geschikt wanneer een cultivarzuivere 'Fincent' gewenst is.
10. Verwante soorten en cultivars van Clematis montana
Onderstaande soorten en cultivars worden regelmatig of recent in Nederland en België gekweekt of verkocht.
- Clematis montana – de botanische soort; zeer krachtige bladverliezende klimmer met kleine voorjaarsbloemen en een uiteindelijke hoogte van vele meters.
- Clematis montana var. alba – witbloeiende vorm met een zeer krachtige groei en massa's kleine witte voorjaarsbloemen.
- Clematis montana var. grandiflora – krachtige witbloeiende vorm met relatief grote zuiver witte bloemen.
- Clematis montana 'Broughton Star' – rijkbloeiende cultivar met halfgevulde tot gevulde donkerroze bloemen en brons getint jong blad.
- Clematis montana 'Elizabeth' – sterke groeier met zachtroze, licht geurende bloemen en bronskleurig jong blad.
- Clematis montana 'Fincent' – compacte selectie van ongeveer 200 tot 300 cm met bronsgroen jong blad en roze bloemen met gele meeldraden.
- Clematis montana 'Freda' – relatief compacte selectie met krachtige kersenroze bloemen en donker getint jong blad.
- Clematis montana 'Mayleen' – krachtige cultivar met talrijke geurende zachtroze bloemen en bronskleurig blad.
- Clematis montana 'Rubens' – klassieke sterk groeiende cultivar met zachtroze bloemen en opvallend brons getint jong blad.
- Clematis montana 'Tetrarose' – krachtige selectie met relatief grote donkerroze bloemen en brons tot purper gekleurd jong blad.
'Fincent' wordt door Hoogeveen Plants expliciet als cultivar van Clematis montana gevoerd en is momenteel in de Nederlandse handel verkrijgbaar. De selectie onderscheidt zich vooral doordat hij met circa 2 tot 3 meter duidelijk compacter blijft dan de meeste klassieke montana-cultivars.
11. Bosrank (Clematis montana 'Fincent') en biodiversiteit
Bosrank 'Fincent' bloeit in het voorjaar met veel open bloemen waarvan het bloemcentrum goed bereikbaar is. Bijen en andere insecten kunnen de bloemen bezoeken voor stuifmeel en nectar.
De bloeiperiode vanaf mei valt bovendien in een periode waarin veel bestuivende insecten actief zijn. Toch zou ik 'Fincent' niet als uitgesproken insectenplant beschouwen. Gebruik hem vooral als aanvullende bloeiende klimplant binnen een gevarieerde beplanting.
De klimmende scheuten en bladeren voegen verticale structuur toe aan de tuin. Wanneer de plant over een rek, pergola of door een heester groeit, ontstaat extra beschutting voor kleine dieren.
Na de bloei kunnen decoratieve pluizige zaadhoofden ontstaan. Deze mogen blijven zitten wanneer snoei niet nodig is.
Combineer 'Fincent' met andere voorjaars-, zomer- en nazomerbloeiers om gedurende een groter deel van het jaar voedsel voor insecten beschikbaar te houden.
12. Problemen en ziekten bij deze bosrank
Bosrank 'Fincent' kan dezelfde problemen krijgen als andere Clematis montana-cultivars. Mogelijke plagen zijn bladluizen, slakken en rupsen. Oorwormen kunnen aan de bloembladen eten.
Clematisverwelkingsziekte kan voorkomen, al zijn bergbosranken doorgaans minder berucht om dit probleem dan veel grootbloemige hybriden. Ook clematis slime flux en incidenteel honingzwam worden door de RHS bij Clematis montana genoemd.
Meeldauw kan optreden tijdens droge perioden, vooral wanneer de wortelzone te sterk uitdroogt. Houd de bodem daarom gelijkmatig vochtig zonder hem langdurig nat te maken.
Controleer daarnaast regelmatig of de klimsteun nog voldoende ruimte en stevigheid biedt.
Bruine of afgestorven scheuten kun je na de bloei verwijderen. Snoei gezonde takken niet onnodig sterk vóór de bloei, omdat daarmee bloemknoppen verloren gaan.
13. Veelgestelde vragen over bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Hoe hoog wordt bosrank 'Fincent'?
'Fincent' wordt meestal ongeveer 200 tot 300 cm hoog. Daarmee blijft hij duidelijk compacter dan veel klassieke Clematis montana-cultivars, die uiteindelijk vele meters kunnen bereiken.
Wanneer bloeit bosrank 'Fincent'?
De bloei begint gewoonlijk in mei en kan tot in juni of juli doorgaan. De meeste bloemen verschijnen tijdens de hoofdbloei in het late voorjaar.
Welke kleur heeft bosrank 'Fincent'?
De bloemen zijn roze tot purperroze en hebben contrasterende gele meeldraden. Het jonge bronskleurige blad versterkt het warme kleurbeeld tijdens de voorjaarsbloei.
Is bosrank 'Fincent' geurend?
Ja. De bloemen worden door de producent en verschillende aanbieders als geurend beschreven. De geur is vooral merkbaar wanneer meerdere bloemen tegelijkertijd geopend zijn.
Welke snoeigroep heeft bosrank 'Fincent'?
'Fincent' behoort tot snoeigroep 1. De plant bloeit voornamelijk op scheuten die in het voorgaande groeiseizoen zijn gevormd.
Wanneer moet bosrank 'Fincent' worden gesnoeid?
Regelmatige snoei is niet nodig. Wanneer de plant te groot wordt of verkeerd groeit, snoei je hem direct na de bloei. Dat sluit aan bij het snoeiadvies voor Clematis montana.
Kan bosrank 'Fincent' in een kleine tuin groeien?
Ja. Met ongeveer 2 tot 3 meter hoogte is 'Fincent' aanzienlijk gemakkelijker beheersbaar dan veel andere bergbosranken. Geef hem wel voldoende ruimte om zijwaarts uit te groeien.
Kan bosrank 'Fincent' in halfschaduw staan?
Ja. Zon tot halfschaduw is geschikt. Voldoende licht bevordert de bloei, terwijl een koele en beschaduwde wortelzone gunstig blijft.
Kan bosrank 'Fincent' in een plantenbak groeien?
Ja. Door zijn relatief compacte groei is 'Fincent' hiervoor beter geschikt dan veel grotere Clematis montana-cultivars. Gebruik een ruime bak met voedselrijke, vochthoudende maar goed doorlatende potgrond.
Waarom bloeit mijn bosrank 'Fincent' weinig?
Te sterke snoei in winter of voorjaar kan bloemknoppen verwijderen. Ook te weinig licht, langdurige droogte of een jonge plant die nog onvoldoende is ontwikkeld, kan de bloei beperken.
14. Conclusie over bosrank (Clematis montana 'Fincent')
Bosrank (Clematis montana 'Fincent') onderscheidt zich vooral door zijn relatief compacte groei. Met ongeveer 200 tot 300 cm hoogte is deze cultivar veel gemakkelijker toepasbaar dan de meeste traditionele bergbosranken.
In het late voorjaar verschijnen talrijke roze tot purperroze bloemen met gele meeldraden. Het bronskleurige jonge blad geeft de plant tijdens deze periode extra sierwaarde en verkleurt later naar groen.
Zon tot halfschaduw en een humusrijke, voedselrijke, vochthoudende maar goed doorlatende bodem geven het beste resultaat. Houd vooral de wortelzone koel en voorkom langdurige uitdroging.
'Fincent' behoort tot snoeigroep 1. Jaarlijks snoeien is daarom niet nodig. Eventuele vormsnoei vindt direct na de bloei plaats, zodat nieuwe scheuten nog bloemknoppen voor het volgende voorjaar kunnen vormen.
Door zijn kleinere formaat is 'Fincent' vooral interessant voor kleinere pergola's, klimrekken en tuinen waar een gewone Clematis montana uiteindelijk te krachtig zou worden.
Maak een schetsafspraak
Heeft u hulp nodig bij het maken van een tuinontwerp en/of het samenstellen van een beplantingsplan? Maak dan een afspraak met de Schetsservice!
